De vorige week gerapporteerde macrocijfers duidden op een nog steeds veerkrachtige economie in de Verenigde Staten en een zich herstellende economie in Europa. In de Verenigde Staten kwamen er meer nieuwe banen bij dan verwacht en de inkoopmanagersindex voor de dienstverlening vertoonde een snellere groei dan waarop was gerekend. Weliswaar viel het BNP over het vierde kwartaal wat tegen met een groei van 1,4 procent, maar dat is het gevolg van tijdelijke effecten, zoals een verstoorde im- en export door de handelstarieven. De inflatie blijft weliswaar steken boven de gewenste 2 procent, maar staat op een leefbare 2,4 procent.
Inflatie en bearmarket
Het oorlogsnieuws domineert sinds een week de financiële media. De fors gestegen olie- en gasprijzen zijn opeens het nieuws van de dag. De mogelijke gevolgen voor de inflatie, de rente en de economische groei worden door de markten ingecalculeerd. Een herhaling van het scenario van vier jaar geleden (Oekraïne) wordt niet uitgesloten. De Russische inval kwam op een moment dat de beurzen aan de prijs waren en wat volgde was een bearmarket in 2022. De markten konden de hoge inflatie en de rentestijging niet aan.
Volgens deskundigen zou een aanval op Iran tot een olieprijs boven de 100 dollar kunnen leiden. Volgens een vuistregel zou iedere stijging van 10 dollar per vat olie het BNP met 0,2 procent verminderen. Iedere 10 procent stijging van de olieprijs zou goed zijn voor een stijging van 0,28 procent van de inflatie. Een scenario waarin de olieprijs tot boven de 100 dollar zou oplopen zou veel van het krappe monetaire beleid van de centrale banken van de laatste jaren weer tenietdoen.
Olievoorraden
De reactie op de markten is tot op heden beheerst. De koersen zijn iets gedaald, maar dat mag gezien de forse rally van de afgelopen jaren geen naam hebben. Het heeft ten eerste vooral te maken met de verwachte duur van het conflict. Er wordt momenteel uitgegaan van een week of vier tot vijf. Dat zouden de energiemarkten wel kunnen opvangen. Zo vindt 90 procent van het LNG dat de Straat van Hormuz passeert zijn weg naar Azië. De meeste olie gaat naar China. China heeft op dit moment echter een strategische oliereserve van 1,2 miljard vaten. Daarmee kan het land 124 dagen vooruit.
Daarnaast is het niet ondenkbaar dat het aanbod van olie uit Rustland toeneemt. In een meer extreem scenario zou er weer openlijk Russische olie op de markt, tegen een aanmerkelijk lagere prijs, gekocht kunnen worden. Denk daarbij aan landen als China en India. Verder is de energiemarkt de afgelopen decennia aanzienlijk veranderd. De Verenigde Staten zijn tegenwoordig de grootste olieproducent en zijn zelfvoorzienend. Mede daardoor is de dollar recent in waarde opgelopen. Daar komt nog een mogelijk nieuw aanbod van de Amerikaanse schalie-producenten bij. Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten kunnen gebruikmaken van alternatieve pijpleidingen. Hoe dan ook, er is nog geen gebrek aan olie.
Oorlogswinst
Ingrijpende geopolitieke gebeurtenissen leiden echter zelden tot langdurige beursdalingen. Er zijn in historie de nodige geopolitieke ‘ongelukken’ voorgevallen. Telkens reageren de beurzen in eerste instantie met een korte en soms stevige daling. Steeds weer blijken de markten zich er echter vrij snel weer van te herstellen. De aanvankelijk ingeprijsde economische effecten blijken zich niet of nauwelijks voor te doen. Kijk ook nog maar eens naar de door Trump opgelegde importheffingen. Na een eerste schrikreactie volgde een herstel. De economie blijkt gewoon door te draaien en de beurzen zoeken nieuwe hoogten op.
Hier zijn veel voorbeelden van. Het meest tot de verbeelding sprekend is misschien wel de reactie op de beurs tijdens de Tweede Wereldoorlog. De dag nadat het Duitse leger Polen binnenviel en WO II daadwerkelijk begon, steeg de Dow Jones-index op één dag met tien procent. Tussen deze dag en het einde van WO II steeg de S&P 500 met 30 procent. Inclusief herbelegde dividenden konden beleggers over deze periode zelfs ruim 84 procent bijschrijven. Dat komt neer op een rendement van gemiddeld 10,9 procent gemiddeld per jaar.
Een kortdurend conflict
Daar moeten uiteraard wel kanttekeningen bij geplaatst worden. Die hebben vooral te maken met de duur van het conflict. Het kan binnen de perken blijven. In dat geval kunnen de markten over enige tijd weer opgelucht ademhalen. Dan geldt zoals eigenlijk zo vaak weer ‘Buy the Dip’. Dat zou dan het beste kunnen op het moment dat de spanningen weer even afnemen in het Midden-Oosten. Mocht het conflict echter escaleren of veel langer dan verwacht gaan duren dan is een herhaling van vier jaar geleden (Oekraïne) niet uitgesloten. Dat wil zeggen; weer oplopende inflatie, stijgende rente en veel volatiliteit op de beurzen.
De kans daarop lijkt, vooralsnog, echter klein. Trump heeft met deze aanval een grote gok genomen, vooral wat betreft de publieke opinie in eigen land. Veel Amerikanen zien deze oorlog helemaal niet zitten. En wanneer de prijzen als gevolg van deze oorlog weer gaan stijgen, zal de stemming er niet beter op worden. En dan komen de midtermverkiezingen er ook nog aan. De kans is groot dat de president terugdeinst voor veel ingrijpender gevolgen en een mogelijkheid zal vinden om bijtijds het slagveld zonder al te veel kleerscheuren te verlaten. Of, de autoriteiten in Iran hijsen de witte vlag. De eerste tekenen hiervan zijn naar alle waarschijnlijkheid een mooi koopmoment. Dan kan de AI-revolutie het nieuws weer gaan domineren.
Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn, en tweevoudig winnaar van de Gouden Stier. Deze publicatie is samengesteld door Fintessa B.V. De in deze publicatie vermelde gegevens zijn ontleend aan door Fintessa B.V. betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Deze publicatie bevat beleggingsaanbevelingen, maar geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan Fintessa B.V. niet instaan. Fintessa B.V. is een beleggingsonderneming en beschikt over een vergunning op grond van de Wet financieel toezicht. Fintessa B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Voor de uitgebreide Disclaimer verwijzen wij naar onze website www.fintessa.nl.