Er wordt voor honderden miljarden in kunstmatige intelligentie geïnvesteerd. Om alle modellen te kunnen trainen, zijn er heel veel datacenters nodig. Die schieten dan ook als paddenstoelen uit de grond. Vorige week werd bekend dat Microsoft vijftig hectare grond in de Wieringermeer heeft gekocht ter voorbereiding van een nieuw datacenter. Al deze centra worden uitgerust met chips met steeds meer rekenkracht.
Zo heeft Meta aangekondigd dat het concern een paar gigantische datacenters wil gaan bouwen. De eerste locatie, Prometheus, moet in 2026 één gigawatt aan stroomcapaciteit kosten, terwijl een tweede project, Hyperion, ontworpen is om over een aantal jaren op te schalen naar vijf gigawatt. Momenteel heeft het grootste datacenter van de Verenigde Staten een capaciteit van 650 MW. Oracle is op zijn beurt bezig met de bouw van een centrum van 1.000 MW. De datacenters van Meta zouden daarmee de grootste ter wereld worden.
Energiebehoefte op recordhoogte
Niet alleen de investeringen in geldbedragen zijn gigantisch. Dat geldt eveneens voor de energiebehoefte. Die staat in de Verenigde Staten nu al op recordhoogte. Daarom maakt men zich al zorgen of er wel voldoende elektriciteit beschikbaar zal zijn om deze datacenters te laten draaien. Bedrijven trekken weg uit Silicon Valley omdat er niet genoeg elektriciteit voorhanden is.
Het is niet voor niets dat een groot techbedrijf als Microsoft langlopende contracten met kerncentrales heeft afgesloten om zich te verzekeren van energie. Daarbij zijn zelfs tarieven afgesproken die aanmerkelijk hoger liggen dan het huidige tarief. Google heeft recent een overeenkomst met een looptijd van twintig jaar gesloten waarin het bedrijf tot 3 gigawatt aan energie uit Amerikaanse waterkracht inslaat. Het is niet de enige overeenkomst die Google heeft gesloten op het vlak van afname van schone energie. Eerder al werd er energie opgewekt uit uitstootarme aardwarmte en geavanceerde kernenergie zeker gesteld.
Dit alles duidt erop dat de techbedrijven ervan uitgaan dat de prijs van elektriciteit als gevolg van schaarste nog veel zal gaan stijgen. Het wordt dan ook interessant om te zien hoe Meta in zijn energiebehoefte zal gaan voorzien. Zo verklaarde Jensen Huang van Nvidia al dat de nieuwste chips van Nvidia (nu nog in de testfase) straks een veelvoud aan rekenkracht zullen bezitten ten opzichte van de huidige - toch al niet heel trage - chips. Dat zal de energiebehoefte alleen maar verder vergroten. Waar zal dit eindigen?
Winsten onder druk
Dan is er tevens nog de vraag of deze investeringen terugverdiend kunnen worden. Momenteel mogen Big Tech-bedrijven hun investeringen over een verlengde periode afschrijven. Dat stelt ze in staat om ondanks deze enorme investeringen toch mooie winsten te rapporteren. Het is echter maar de vraag of de ruime afschrijvingsperiode de lading wel dekt. Waarschijnlijk is, gezien de enorme vaart in de ontwikkeling, de apparatuur al eerder verouderd en moet deze sneller dan de afschrijvingstermijn vervangen worden. Wat dan?
Het lijkt niet meer dan waarschijnlijk dat de datacenter-industrie dus tegen diverse grenzen zal gaan aanlopen. Dan hebben we het niet alleen over investeringen, maar ook over de terugverdientijd en de energievoorziening.
Nog een schaars middel: water
Water is een ander schaars middel dat noodzakelijk is om de datacenters te kunnen koelen. Op een zeker moment zal de mensheid (lees: de overheid) keuzes moeten gaan maken. Is voedselvoorziening of verdere digitalisering belangrijker, om maar eens iets te noemen? Zie bijvoorbeeld het zuiden van Spanje, waar boeren hun activiteiten moeten staken omdat er niet genoeg water voorradig is. Dat komt uiteraard ook door de klimaatverandering, maar dat komt er dan ook nog eens bij.
Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn, en tweevoudig winnaar van de Gouden Stier. Deze publicatie is samengesteld door Fintessa B.V. De in deze publicatie vermelde gegevens zijn ontleend aan door Fintessa B.V. betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Deze publicatie bevat beleggingsaanbevelingen, maar geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan Fintessa B.V. niet instaan. Fintessa B.V. is een beleggingsonderneming en beschikt over een vergunning op grond van de Wet financieel toezicht. Fintessa B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Voor de uitgebreide Disclaimer verwijzen wij naar onze website www.fintessa.nl.