Vroeger zei men altijd van Brazilië dat het het land van de toekomst was en dat het dat dat altijd wel zo zou blijven. Dat laatste is niet waar gebleken en hetzelfde zal voor: Afrika “het verloren continent” gelden.
De misperceptie over Afrika is nog altijd groot. Terwijl wij in Nederland nog druk zijn met ontwikkelingshulp en met de 0.7% norm hannesen (onsje meer, onsje minder), zijn de Chinezen, Arabieren, Indiërs en de Brazilianen allang bezig om gewoon zaken te doen met Afrikanen. Behalve dat dat zakelijk interessant is, gebeurt het op voet van gelijkheid en dat is voor iedereen prettiger.
Soms is de valuta waarmee de BRIC's betalen het aanleggen van een snelweg of een spoorlijn en dat kan de ontwikkeling alleen maar ten goede komen. Voor exploitatie, weer zo'n typisch Europese gevoeligheid, hoef je niet zo bang te zijn. De manier waarop westerse en lokale mobiele telefoonmaatschappijen met elkaar moeten concurreren geeft aan dat Afrikaanse regeringen helemaal door hebben hoe het spel gespeeld wordt. Een ander voorbeeld is dat lokale olie maatschappijen preferentiële voorwaarden genieten bij de distributie van nieuwe olieconcessies in Nigeria, en zo hoort het ook.
Inheemse spelers
Hoewel er veel buitenlandse ondernemingen actief zijn in Afrika groeit het aantal inheemse spelers op de markt. Een van de succesvollere mobieletelefoonmaatschappijen op het continent is door een Afrikaan opgericht.
Vergis je niet, het continent is al uit de startblokken. We moeten als Europeanen oppassen dat we er straks niet amechtig achteraan lopen. De economieën groeien harder dan bijna overal elders,de inflatie is onder controle en wisselkoersen zijn stabiel, mede dankzij langdurig en effectief ingrijpen van de Wereldbank en IMF in de jaren negentig. Grondstoffen zorgen nog maar voor een derde van de groei van het continent en in een land als Nigeria groeit de niet-olie economie harder dan de olie economie. Een enorme middenklasse is aan het ontstaan die steeds meer consumeert. Zo zijn er nu al meer mobiele telefoon gebruikers op het continent dan in de VS.
Politiek
Ook de politiek gaat langzaam maar zeker vooruit. De dagen van de gekke dictator zijn definitief over met het verdwijnen van het illustere trio Bokassa, Amin en Mobutu (naar believen uit te breiden). Je zou kunnen zeggen dat er nog een was, nl. Mugabe en die is helaas behalve gek ook heel slim getuige de wijze waarop hij Morgan Tsvangirai volkomen ingepakt heeft en nu gebruikt voor zijn eigen doeleinden.
Maar ook voor het formidabele land Zimbabwe is het een kwestie van tijd voordat zij hun machtige plaats in de Afrikaanse economische keten weer gaan innemen. Landen als Kenia en Nigeria slagen er steeds meer in het politieke proces binnen aanvaardbare grenzen te houden. Om nog maar niet te spreken van de Ghana's en Botswana's van deze wereld, die volledig functionerende democratieën zijn.
Zo zijn er over heel Afrika fantastische bedrijven ontstaan die voordeel trekken van de sterk groeiende middenklasse. Ze groeien snel en zijn niet duur en daardoor heel interessant voor beleggers. Deze mening wordt overigens gedeeld door het merendeel van institutioneel beleggend Nederland dat naarstig op zoek is naar plaatsen in de wereld waar ze nog wel een behoorlijk rendement kunnen scoren.
Zo zijn daar aandelen in goed gerunde Nigeriaanse Banken te verkrijgen voor minder dan één keer de boekwaarde, aandelen in snel groeiende telecombedrijven voor enkelcijferige koers-winstverhoudingen en in Pan-Afrikaanse oliemaatschappijen die het enorme potentieel van het continent aanboren.
Deze bedrijven zijn nu zo goedkoop omdat de kredietcrisis uiteindelijk iedereen zijn aandelen deed verkopen, ook in Afrika. Het herstel in de beurzen is vervolgens aarzelend geweest vanwege de risicoperceptie en de hang naar liquiditeit. Maar het begint nu weer op te krabbelen en laat als één van de weinige plaatsen op de wereldbol een aantrekkelijk rendement zien voor 2010.
Marc Wesseling
|