De Dow Jones, S&P 500 en Nasdaq verloren donderdag ieder 3%. De Europese beurzen daalden mee. Maar wat was de reden?

De daling was onverwacht want in de VS was er positief en negatief nieuws.

Positief: ISM-services 50,6

Positief was dat voor het eerst in 2 maanden groei werd gemeten in de dienstverlenende sector in de VS. De ISM-services index kwam uit op 50,6. Er was op 50,0 gerekend. Het onderdeel handelsactiviteiten en nieuwe orders steeg, het onderdeel werkgelegenheid daalde.

Het onderdeel prijsindex ging met 7,9% naar beneden tot 72,9. Daaruit bleek dat het effect van de dalende grondstoffenprijzen al zichtbaar werden in de bedrijfsactiviteiten.

Positief: Productiviteit +4,3%

Ook positief was dat de productiviteit van de Amerikaanse arbeider sterker was toegenomen dan verwacht en dat de loonkosten licht waren gedaald.

In het tweede kwartaal werd in elk gewerkt uur 4,3% meer geproduceerd dan een jaar geleden. De loonkosten waren 0,5% lager.

Daarmee is het gevaar van een loonspiraal, doordat hoge inflatie loonsverhogingen uitlokken, verminderd.

Positief: lagere olieprijs

Positief was donderdag een weer lagere olieprijs, ondanks een afname van de voorraad afgelopen week met 1,9 miljoen vaten. Voor een vat Brent werd $106 betaald.

Negatief: meer werkloosheid

Negatief nieuws kwam voornamelijk van de arbeidsmarkt. De werkloosheidsaanvragen waren na 3 weken van daling de afgelopen week met 15.000 gestegen, terwijl een afname was verwacht van 5.000.

Nu zegt dat cijfer niet zoveel want de fluctuaties zijn wekelijks zeer groot. Er worden in de VS meer dan 3 miljoen werkloosheidsuitkeringen verstrekt. Dan is een toename van 15.000 niet zo veel. Daarom wordt ook een voortschrijdend gemiddelde bijgehouden. Dat daalde licht met 3.250 over een vier-wekelijkse periode.

Een rapport van salarisverwerker ADP gaf een vermindering van 33.000 banen aan in augustus.

Negatief: afnemende detailhandelsverkopen

Ook negatief waren de afnemende detailhandelsverkopen. De International Council of Shopping Centers noteerde een toename van de resultaten van 1,7% in augustus.

Wal-Mart deed het nog goed met een stijging van 3% in augustus vergeleken met een jaar geleden, maar andere retailers boekten minder goede resultaten. Hoe exclusiever de winkels, hoe groter de afname van de verkopen. Zonder Wal-Mart waren de resultaten gelijk aan een jaar geleden. Dat is beneden het gemiddelde van de laatste jaren.

Negatief: 'financial tsunami'

Tenslotte viel in de middag de term 'financial tsunami', door niet minder dan Bill Gross, manager van het grootste obligatiefonds bij Pimco. Hij waarschuwde voor dalende koersen door het proces van 'delevering'. Dat is het verminderen van risico's op hefboom-producten. Door dalende koersen van olie en andere grondstoffen, zijn hedgefondsen, die vaak met een hefboom beleggen, genoodzaakt extra zekerheden te storten. Om aan geld te komen worden aandelen en ander waardepapier verkocht. Daardoor zouden aandelenmarkten zakken. Volgens hem zou de overheid meer moeten doen om dit proces te begeleiden want anders zou een domino-effect kunnen optreden waardoor de schade steeds verder zou toenemen tot de uiteindelijke 'financial tsunami'.

Vrijdag officiële cijfers arbeidsmarkt

De werkgelegenheid is zeer belangrijk in de VS. Zonder salaris geen mogelijkheid om de hypotheek te betalen. Het werkloosheidscijfer staat nu op 5,7%. De verwachting is dat het aan het einde van het jaar zal zijn gestegen tot 6%. Dat is echter nog flink lager dan het Europese cijfer dat op 7,2% staat.

De zwakke cijfers voor de arbeidsmarkt waren denk ik doorslaggevend voor de sterke daling van donderdag. Dat is op zich vreemd, want die cijfers zijn meestal weinig betrouwbaar. Salarisverwerker ADP zit er meestal naast en de cijfers van de wekelijkse werkloosheidsaanvragen fluctueren sterk. Bovendien worden vrijdag pas de officiële werkloosheidscijfers over augustus gepubliceerd. Deze cijfers kunnen heel anders uitpakken dan de cijfers van donderdag. Er wordt een afname van de werkgelegenheid voorzien van 70.000 banen. Gezien de gemiddelde afwijking van de ADP-cijfers en echte werkgelegenheidcijfers zou de afname op ongeveer 40.000 moeten uitkomen, minder dan de 70.000 die wordt voorspeld. De daling van gisteren was dus voorbarig. De werkgelegenheidscijfers van vrijdag is waar het om gaat.