Ronald Doeswijk, analist bij IRIS, kan niet anders zeggen: “De gouden tijden zijn voorbij.” Dat de kredietcrisis zulke problemen op zou leveren had het Institute for Research and Investment Services niet verwacht. Uit de IRIS Visie 2008: “De bovengemiddelde jaren voor aandelen liggen achter ons.” Dat is naar nu blijkt een ‘understatement’ geweest, aldus Doeswijk.
Economisch herstel ziet IRIS niet voor halverwege 2010. Toch verwacht het researchinstituut niet dat we in een depressie terecht komen. “Een zware recessie is het meest waarschijnlijke scenario.” Die recessie vertoont kenmerken van de recessie uit de jaren ’80, die ruim twee jaar duurde. Deze recessie zal volgens de analisten van IRIS dan ook zwaarder zijn dan de twee laatste recessies.
Timing Beleggers doen er volgens Doeswijk goed aan om een ‘wait-and-see-approach’ te hanteren. “Timing is nu erg belangrijk. Je kunt in de huidige markt in een dag heel veel geld winnen, maar ook verliezen.” Hij adviseert beleggers dan ook om niet te risicovol te beleggen. Hij heeft dit jaar ook geen koersdoel af voor de AEX. “Dat zou nu geen goed signaal zijn en bovendien een slag in de lucht. Ik kan alleen de grove lijnen uitzetten voor de economie.”
Beleggingsadvies IRIS geeft een neutraal advies voor aandelen en obligaties, maar noteert daarbij dat de waardering van aandelen laag is. IRIS ziet kansen in de sectoren consument defensief (voedingsdetailhandel, voeding & dranken) en telecom, omdat deze sectoren relatief minder last hebben van de economische neergang. Noord-Amerika en Pacific hebben de voorkeur als het om regio’s gaat. “De Amerikaanse economie zal het eerst herstellen van de economische recessie.”
Bedrijfsobligaties Daarnaast tipt IRIS de bedrijfsobligaties. “Daar zijn nu extreem hoge rendementen te behalen. We denken dat de rendementen wel opwegen tegen de risico’s.” En als de economie weer aantrekt komt het eerste herstel in grondstoffen en basismaterialen, denken de analisten van IRIS. “Dan wordt alternatieve energie ook weer interessant. Er is veel commitment bij wereldleiders om groene energie te stimuleren.”
Verloren jaar Doeswijk beschouwt 2009 als een verloren jaar. “We zien volgend jaar geen economisch herstel en ook nog geen stabilisatie van de Amerikaanse huizenmarkt. Daarnaast is er nog altijd geen ontspanning op de kapitaalmarkt. Hierdoor is lenen erg duur en lopen bedrijven tegen een muur op.” Dit komt volgens IRIS doordat de financiële sector op de rem gaat staan. “Ook nieuwe kapitaalinjecties bij banken zijn niet uitgesloten. Banken kopen nog liever staatsobligaties dan dat ze geld aan de buurman lenen. Men twijfelt nog.”
Kapitalisme Het is te danken aan de verschillende overheden dat we niet in een depressie terecht komen, denkt Doeswijk. “Die hebben goed ingegrepen met renteverlagingen en de verruiming van de mogelijkheden om geld te lenen bij centrale banken.” Hij noemt de staatsgaranties geen perfect instrument. “Maar op dit moment is de aansturing van de economie door het kapitalisme verstoord.” Volgens hem moeten de overheden wel uitkijken met staatsteun. Als voorbeeld noemt hij het reddingsplan voor de auto-industrie in Amerika. “Daarvan zeggen wij: liever niet. Die fabrieken horen eigenlijk niet eens meer te bestaan. Die deden het al slecht voor de kredietcrisis.”
Depressie IRIS houdt dus rekening met een zware recessie, maar ook een depressie is niet uitgesloten. “Mochten we in een depressie terechtkomen, dan hebben we nog een lange weg te gaan. Dat zie je wel in Japan, daar is de beurs na 20 jaar nog niet hersteld. Er is veel te lang gewacht met het stimuleren van de economie.” Het andere voorbeeld is de jaren ’30 depressie, maar daar lijkt de huidige situatie niet op. “In de jaren ’30 voerden veel landen protectionistische maatregelen door wat de depressie verergerde. Op de G20 is nu afgesproken om dat niet te doen.”
Joop van Vlerken
|