Dat het Committee of European Banking Supervisors (CEBS) vaag blijft over de criteria van de stresstest waar 91 Europese banken aan onderworpen gaan worden, is volgens econoom Sweder van Wijnbergen ‘erg onverstandig'. “Uit wat we tot nu toe hebben kunnen vernemen, lijkt het geen zware test. Alleen als de criteria zwaar genoeg zijn, kunnen de testen het vertrouwen in de banken herstellen”, zegt de Amsterdamse hoogleraar economie.

“Aan welke doemscenario's de banken precies worden onderworpen is nog onzeker, maar wat we tot nu toe hebben kunnen vernemen van de criteria vind ik niet sterk”, zegt Van Wijnbergen.” Vooral als het gaat om Zuid-Europese staatsobligaties, met een rente van drie procent voor Spanje en zeventien voor Griekenland. Dat vind ik geen worst case scenario. Dat is voor mij een middle case scenario. Dergelijke ontwikkelingen zie je nu al. Dus dat valt best mee.”

Alleen als tegelijk met de testen op 23 juli ook de criteria worden gepubliceerd en deze zwaar genoegen blijken te zijn, kunnen de testen volgens de hoogleraar het vertrouwen in de banken herstellen bij klanten en beleggers. “Dat hebben we ook gezien bij de Amerikaanse testen. Maar bij die testen waren de criteria van te voren bekend en was ook duidelijk wat de consequenties zouden zijn als een bank niet door de test kwam. Dat is bij de Europese testen niet duidelijk. Daarom zie je ook de beurzen nog nauwelijks reageren op dit nieuws. Niemand weet immers nog waar hij aan toe is.”

Van Wijnbergen verwacht wel dat de grote banken door de test heen zullen komen. De risico's zijn vooral te verwachten bij banken die bijvoorbeeld Spaans vastgoed of obligaties in Zuid-Europa hebben uitstaan. De meeste van de grote banken in Nederland zitten daar niet of maar voor klein deel in.”

Wanneer een bank niet door de test komt, moet volgens Van Wijnbergen eerst worden gekeken of een bank er zelf voor kan zorgen dat ze weer over voldoende financiële reserves gaat beschikken. Bijvoorbeeld door het opschroeven van de aandelen. Als dat niet lukt, moeten overheden bijspringen, bijvoorbeeld door aandelen te kopen of via één van de andere steunmaatregelen.

Van Wijnbergen is ook niet erg tevreden over de Europese besluitvorming rondom de testen en op economisch gebied in zijn geheel. “We hebben natuurlijk veel meer lidstaten die meebeslissen en het ontbreekt een beetje aan een daadkrachtig persoon die de leiding neemt en een stevig eenduidig financieel beleid uitstippelt.”

Demissionair minister van Financiën Jan Kees de Jager, zei maandag tijdens een overleg met de Europese ministers van financiën dat hij vindt dat landen tegelijk met de stresstesten op 23 juli de remedie bekend moeten maken als een bank negatief uit de test komt. Een paar dagen voor de bekendmaking zal hij vertrouwelijke informatie ontvangen van het CEBS over de uitslag, zodat hij tijdig maatregelen kan nemen als dat nodig blijkt. Maar voorlopig is daar volgens De Jager nog geen noodzaak toe.

Woordvoerders van de Nederlandsche Bank en het Ministerie van Financiën maakten afgelopen donderdag bekend dat de detailresultaten van de stresstesten van buitenlandse dochters van de banken pas in augustus bekend worden gemaakt. De groepsresultaten van de banken zelf staat nog wel gepland op 23 juli.