Vorige week was dan eindelijk het langverwachte akkoord bereikt tussen de EU-landen. Banken gaan 100 miljard afschrijven aan Griekse schulden en de EFSF-pot wordt vergroot tot 1.000 miljard euro. Het plan werd goed ontvangen, maar enkele dagen later verpestte de Griekse premier Papandreou hoogst persoonlijk de sfeer door op eigen initiatief een referendum voor te stellen over de vraag of de Grieken het akkoord ondersteunen of niet.
Dat was een beslissing die vanuit de democratische gedachte nog wel te begrijpen was, maar vanuit de inspanningen vanuit Europa om te komen tot een akkoord, volkomen misplaatst was. Want als de Grieken tegen het plan zouden zijn, dan zou de Europese hulp vervallen en zou Griekenland in gebreke raken tegenover de schuldeisers en failliet gaan. Ook dan zou het land in grote problemen verkeren.
Snappen die Grieken het wel?
De rapen waren gaar. Europese leiders voelden zich geschoffeerd door het gebrek aan waardering van Papandreou en andere Grieken voor de opofferingen van Europese burgers. Immers, op een bevolking van 11 miljoen inwoners werd een schuld van 100 miljard kwijtgescholden. Per hoofd van de bevolking 9.000 euro. Wie zou dat weigeren? Wat wilden die Grieken nu nog?
Beleggers zagen in een default van Griekenland dubbel zo grote afschrijvingen bij banken, en groter besmettingsgevaar van andere Europese landen. Dinsdag daalden beurzen vele procenten, waarbij de banken een hoofdrol vervulden. De AEX sloot op 296 punten. Drie beursdagen eerder was de AEX nog op 315 punten gesloten. ING Bank verloor 12%. De Dow Jones daalde van 12.231 op vrijdag naar 11.657 op dinsdag.
Toch weer geen referendum
Inmiddels is de situatie weer 180 graden gedraaid. Papandreou heeft zijn referendum weer ingetrokken, heeft steun voor het reddingsplan gekocht bij de oppositie, die eist dat nieuwe verkiezingen worden gehouden. De dagen van Papandreou lijken geteld.
Beurzen stegen weer. De AEX staat inmiddels weer op 305 punten en de Dow kwam weer boven de 12.000 punten uit. De Griekse tragedie is echter nog lang niet ten einde. Niet alleen is de stabiliteit van de Griekse regering sterk verzwakt, ook is het vertrouwen in de politiek leiders van de EU flink afgenomen. Donderdag, op de G20-top zag je president Sarkozy met holle ogen voor zich uitkijken. De top werd volledig overvleugeld door de Griekse perikelen. Angela Merkel sprak eerder over een nieuwe psychologische toestand, waarin het idee dat Griekenland uit de euro zou stappen, geaccepteerd was als oplossing. Je voelde de verbazing over de onmacht van Europa bij andere regeringsleiders.
Stagnatie op beurs en economie door Griekse problemen
De Griekse tragedie – of soap – duurt nu alweer maanden en veroorzaakt stagnatie op de beurs. In april bereikte de AEX nog 370 punten, maar in mei begonnen de problemen met Griekenland toen er discussie ontstond over uitbetaling van de hulp, omdat Griekenland veel te weinig bezuinigde. In mei schreef naar aanleiding van opmerkingen van Geert Wilders daar al een column over Klik hier om het artikel te lezen. Daarna begon de onzekerheid. Beurzen belanden in een glijstand naar beneden. De AEX daalde tot 330 punten. De Dow hield goed stand en bleef tot eind juli op een stand van 12.500. Daarna ging het goed fout. Het uitblijven van een oplossing voor de Griekse schulden, oplopende rente in Spanje en Italië en het risico op besmetting van andere Europese landen, angst voor stagnatie van de wereldeconomie, en verlaging van de kredietwaardigheid van de VS, leidden tot grote koersdalingen. De Dow Jones daalde tot 10.700 punten en de AEX zelfs tot 267 punten.
Verloren beleggingsjaar
Het jaar 2011 dreigt een verloren beursjaar te worden. Beurzen willen niet meer omhoog vanwege de blijvende onzekerheid ondanks goede bedrijfsresultaten. De Europese schuldencrisis heeft onzekerheid gebracht onder beleggers, maar ook onder gewone burgers die niet beleggen, over de gehele wereld. Mensen vragen zich af of de euro valt, wat de consequenties zijn voor de banken, of er extra bezuinigd gaat worden, of afzetgebieden verdwijnen en houden het geld in de zak. Zo ontstaat economische verzwakking door afnemende vraag. Maar het probleem is niet de economie, maar de politiek en het vertrouwen van burgers. Zodra de Europese politici eruit zijn, en beleggers het geloven, zullen beurzen herstellen.
In al die onrust is opmerkelijk dat de VS eigenlijk onverminderd bezig is met het economisch herstel. Hoewel het herstel gematigd is, blijven de economische cijfers op peil. De economische groei over het derde kwartaal kwam uit op 2,5% terwijl in Europa voor recessie wordt gevreesd en de groei niet boven een 0,5% uitkwam.
Ook deze week viel het weer mee. De ISM-inkoopmanagers index voor de industrie bleef op 50 staan en die voor de dienstverlenende sector op 53. De productiviteit in de VS steeg met ruim 3% in het derde kwartaal. De werkloosheid daalt, maar het gaat heel langzaam. Vandaag worden de werkloosheidscijfers over oktober gepubliceerd. Het zou me niet verbazen als ze wat hoger uit zouden komen als vorige maand. Cijfers over werkgelegenheid in grote steden waren in oktober hoger, salarisstrookverwerker ADP zag de werkgelegenheid in de private sector met 110.000 toenemen en de wekelijkse nieuwe aanvragen voor een werkloosheidsuitkering in de VS daalden weer onder de 400.000.
AEX dit jaar 13% lager
Beleggers in aandelen kijken dit jaar aan tegen verliezen. De AEX begon het jaar op 354 punten en staat nu op 305. Dat is een verlies van ruim 13%. De Dow Jones daarentegen steeg van 11.577 naar 12.044. Een winst van 4%. Vooral de defensieve fondsen houden goed stand, maar veel andere fondsen staan echter op verlies. De cyclische fondsen zijn door het wegvallen van het vertrouwen in economisch herstel, flink gezakt.
Echt herstel is voor 100% afhankelijk van een oplossing van de Europese schuldencrisis. Zolang dat probleem niet afdoende is bezworen, blijven de beurzen onrustig en reageren ze sterk op negatief nieuws. Europese politici hebben laten zien dat ze geen kordate beslissingen kunnen nemen. De Griekse soap duurt nu al twee jaar. Voor de korte termijn zijn er nog veel onduidelijkheden.
Desondanks lijkt de markt niet meer verder naar beneden te willen. Bij elk beetje positief nieuws stijgt de beurs verder. Als het lukt om grote verrassingen te voorkomen kan de beurs ook dit jaar nog verder omhoog. Maar een topjaar zal het niet meer worden.
Martin Plooi
Martin Plooi
|
KOERSEN
STIJGERS
DALERS
HOOGSTE SPAARRENTE
