Het verloren decennium

Binnenkort wordt niet alleen het verbazingwekkende beursjaar 2009 maar ook het eerste decennium van deze eeuw afgesloten. Voor beleggers in aandelen waren de eerste tien jaar van deze eeuw niet minder dan rampzalig. De AEX-index verloor in deze periode meer dan de helft van zijn waarde.

Hoe anders zag het er tien jaar geleden nog uit. De financiële wereld was dronken van optimisme over de schijnbaar onbegrensde mogelijkheden op de beurs. Tijdens de hausse van de jaren’90 waren Amerikaanse aandelen met 317 % gestegen. Informatietechnologie en internet leidden de beurzen dagelijks naar nieuwe hoogten en beleggen in aandelen was populairder dan ooit. Velen waanden zichzelf een briljante belegger en de financiële wereld was zonder meer the-place-to-be voor ambitieuze carrièremakers. Aandelen golden als de beste
langetermijnbelegging en die kocht men niet voor het dividend, maar voor de koerswinsten die zonder meer als manna op je neer zouden dalen wanneer je maar genoeg geduld had. Een nieuwe gouden eeuw leek aangebroken.

De realiteit pakte helaas iets anders uit. Een zware internetcrash en een ongekende bankencrisis maakten een einde aan de belofte van oneindige koerswinsten. Na twee van dergelijke zware crises hebben veel beleggers hun geloof in aandelen verloren. Het Amerikaanse onderzoeksbureau Bespoke Investment Group sprak recent zelfs van de ugly decade.

Waren de afgelopen tien jaar echt een verloren decennium? Het is maar net vanuit welk perspectief men het bekijkt. Een wereldwijde gang langs 73 verschillende beurzen levert een zeer interessant beeld op. Zo blijkt de AEX-index in dit bonte veld op drie beurzen na – Griekenland, Finland en Puerto Rico – de slechtst renderende beurs te zijn. Men zou verwachten dat bijvoorbeeld de toonaangevende westerse beurzen redelijk in lijn met elkaar hebben gerendeerd, maar niets is minder waar. Zo verloren Frankrijk, België en Duitsland opmerkelijk minder dan de AEX. Zo leverde de Duitse DAX-index bijvoorbeeld maar 17 % in. En dat terwijl de Nederlandse en de Duitse economie een sterke correlatie met elkaar vertonen. De ongelukkige samenstelling van de AEX wreekt zich hier.

Maar ook blijkt dat van deze 73 beurzen uiteindelijk maar zeventien een verlies leden in het afgelopen decennium. En de verliezers waren voornamelijk westerse beurzen. Met uitzondering van grondstoffenlanden als Canada en Noorwegen die respectievelijk winsten van 39% en 121% konden optekenen. Maar pas echt spectaculair is het verschil in resultaat met de beurzen van de emerging markets. Zo zou een belegger in de vier BRIC-landen – Brazilië, Rusland, India en China – het afgelopen decennium een rendement van 350% gerealiseerd hebben. Dat is een rendement van ruim 16% gemiddeld per jaar! Zet dat eens af tegen de halvering die het vermogen van de AEX-belegger onderging. Hiermee blijkt weer eens de volstrekt eenzijdige focus van de financiële media op een index – de AEX – die internationaal niets voorstelt.

En hiermee komen we tot de oorzaak van de zware crisis waarvan de financiële wereld nog maar net aan het herstellen is. Overmatige hebzucht, graaiende bankiers, speculatie in aandelen en vastgoed of ondoorzichtige financiële producten speelden ongetwijfeld een rol in de zwaarste financiële crisis van de laatste tachtig jaar. Maar de ware oorzaak moeten we zoeken in de komst van een aantal krachtige nieuwe economieën op het wereldtoneel. Economieën die jarenlang gezien werden als een weliswaar hoogrenderende maar zeer risicovolle belegging. Inmiddels verkeren de overheidsfinanciën van veel emerging markets in een opmerkelijk betere staat dan die van de met zware schulden beladen westerse economieën. Volgens een recent rapport van Goldman Sachs zijn de BRIC-landen sterker uit de financiële crisis tevoorschijn gekomen terwijl de westerse economieën worstelen met enorme begrotingstekorten, gedaalde aandelen- en huizenprijzen en een torenhoge werkloosheid. Terwijl men zich hier druk maakt over een mogelijke dubbele dip betekende het afgelopen decennium voor de emerging markets een periode van voorspoed. Beleggen in emerging markets is al lang geen hype meer. Er heeft een enorme aardverschuiving plaatsgevonden in economische macht in de wereld. De rendementen op de beurs zijn er getuige van.