Het CBS kwam vorige week met het bericht dat de inflatie flink gedaald is. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door de dalende benzineprijs. In juli moest men bijna 1,60 euro betalen voor een liter benzine, nu kun je bij sommige pompen terecht voor minder dan 1,20 euro. Op deze prijsdaling hebben we wel lang moeten wachten. Hoe komt het dat de benzineprijs niet tegelijkertijd daalt met de olieprijs?
Het antwoord hierop is niet eenvoudig. Er zijn verschillende redenen waarom de benzineprijs niet zo snel daalt als de olieprijs. Het is in dit licht belangrijk om te begrijpen hoe de benzineprijs opgebouwd is. Bijna de helft van wat u aan de pomp betaalt, is accijns. Dat gaat dus naar de overheid. Dan komt er nog btw bovenop, dat gaat ook naar de overheid. Daarnaast maken ook het oliebedrijf en de pomphouder nog winst, maar deze winstmarges zijn niet enorm (volgens een onderzoek van BOVAG respectievelijk 1% en 4%). Het is objectief gezien dus niet eerlijk om te zeggen dat oliemaatschappijen de benzineprijs kunstmatig hoog houden.
Van vat naar pomp Het verwerkingsproces van ruwe olie naar benzine in de pomp duurt lang. Daarom daalt de prijs van benzine niet evenredig met de olieprijs. Voordat u benzine kunt tanken aan de pomp moet er een proces van ontginning, transport, raffinage en handel doorlopen worden. Dit neemt tijd in beslag.
De dollar herstelt Ongeveer gelijk met de dalende olieprijs begon de dollar te stijgen. En olie moet nog steeds in dollars betaald worden. De hoge olieprijzen in juni werden nog enigszins gecompenseerd door een gunstige dollarkoers. Omgekeerd is nu hetzelfde het geval. De olie wordt goedkoper, maar de dollar duurder. Daardoor merken we minder van de dalende olieprijs dan bijvoorbeeld de Amerikanen.
Raffinage Raffinage is de bewerking van olie tot eindproducten als benzine en diesel. Bij de prijsbepaling van benzine is raffinage erg belangrijk. Ook in de raffinage wordt geproduceerd aan de hand van vraag en aanbod. Als de markt om meer diesel vraagt, gaan raffinaderijen meer diesel produceren. Maar ze kunnen niet onmiddellijk aan de stijgende vraag voldoen, daarom steeg de dieselprijs het afgelopen jaar harder dan de benzineprijs.
Speculatie Volgens veel mensen was de hoge olieprijs van afgelopen zomer het gevolg van speculatie. Beleggers speculeerden op de olieprijs die daarna enorm steeg. Dat zou voor een deel de ‘bubble’ verklaren die afgelopen zomer zorgde voor hoge prijzen. Die ‘bubble’ is nu uiteen gespat en zorgt voor de laagste olieprijs in jaren. De meeste economen vinden dat de prijs nu is doorgeslagen naar de negatieve kant. Een meer realistische olieprijs ligt volgens hen rond de 80 dollar.
Joop van Vlerken
|