Donderdag werd pijnlijk duidelijk dat minister van Financiën, Wouter Bos, niet alleen het 'naked short-selling' had moeten verbieden maar ALLE short-selling in de financials.

Een gerucht dat De Nederlandsche Bank aan Rabobank zou hebben gevraagd om Fortis te helpen met extra liquiditeiten zorgde voor een intradag verlies van 20% bij het aandeel Fortis.

Ook de andere financials hadden het moeilijk door de geruchten over Fortis. ING daalde intradag ook enkele procenten, om tenslotte hoger te eindigen door de berichten uit de VS over een op handen zijnd akkoord over het reddingsplan.

AFM moet onderzoek instellen

Het verspreiden van geruchten met het doel winst te behalen is strafbaar. De DNB zou het niet moeten accepteren dat zijn naam wordt misbruikt in een gerucht en zou direct door de AFM een groot onderzoek moeten aankondigen.

De koersdaling van Fortis laat zien dat speculatie nog steeds mogelijk. Voor marktpartijen is het nog steeds mogelijk stukken te lenen van pensioenfondsen. Daardoor ligt nog steeds de mogelijkheid open om door het verspreiden van geruchten snel geld te verdienen.

Pensioenfondsen komen in de problemen

De meeste pensioenfondsen denken door de rente-inkomsten die ze vergaren over de periode dat de stukken worden uitgeleend extra rendement te behalen. Deze redenering schiet echter ernstig tekort. De voordelen op de korte termijn van het uitlenen van aandelen wegen niet op tegen de nadelen op de lange termijn.

Door het short-handelen worden dalingen versterkt. Beleggers worden in toenemende mate argwanend en halen geld van de beurs waardoor de koersen dalen. Dit jaar staan alle aandelenmarkten op 18 tot 30% verlies. De AEX noteert vandaag 360 punten. Op 31 december 2007 werd nog een stand van 515 genoteerd. Een verlies van 30%.

Omdat de beleggingsportefeuille van een pensioenfonds vaak voor 40 tot 50% uit aandelen bestaat is de waarde van de totale beleggingsportefeuille van pensioenfondsen flink geslonken.

Pensioenfondsen worden echter door hun toezichthouder, De Nederlandsche Bank, gedwongen om te zorgen voor voldoende dekking van de pensioenverplichtingen. Als deze dekking, de dekkingsgraad, te laag wordt moet het pensioenfonds maatregelen nemen om de dekkingsgraad te verhogen.

Deelnemer pensioenfonds de dupe

Er zijn een aantal mogelijkheden om dat te doen. Het pensioenfonds kan de winstdeling schrappen. Daardoor worden de pensioenen niet meer geïndexeerd. Omdat er wel inflatie is, houden deelnemers minder over om te besteden.

Het pensioenfonds kan ook de premies verhogen waardoor werknemers meer gaan betalen voor hun pensioen. Ook dan houden de werknemers minder over.

Tenslotte kan het percentage dat in aandelen mag worden belegd door de toezichthouder worden teruggebracht. Daardoor wordt op termijn minder rendement gemaakt.

Voor welke maatregel er ook wordt gekozen, het is nadelig voor de deelnemers aan de pensioenregeling. Pensioenfondsen spelen dus op onverantwoordelijke wijze met de belangen van hun deelnemers door hun aandelen uit te lenen voor de short-handel.

Banken failliet: rendement weg

Nog veel vervelender wordt het als door de short-handel een bank failliet gaat. Dan is de belegger zijn inleg helemaal kwijt. Dat werd duidelijk toen Lehman Brothers twee weken geleden failliet ging. Zowel ING als Fortis haastten zich om het verlies naar buiten te brengen, in de verwachting dat daardoor het verlies aan vertrouwen bij de belegger kon worden ingedamd.

Ook pensioenfondsen zullen aandelen van Lehman Brothers hebben gehad, maar ik heb geen mededelingen over het verlies kunnen lezen. Waarschijnlijk hadden ze ook aandelen Lehman Brothers uitgeleend voor de short-handel, voor extra rendement. Dat viel dus tegen. Ook van de beleggingen in verzekeraar AIG, spaarbank Washington Mutual, Freddie Mac en Fannie Mae is weinig meer over.