Tussen al het geweld over een eventueel aanstaand failliet van Griekenland verlaagde kredietbeoordelaar Moody's onlangs nog maar eens de kredietwaardigheid van acht banken in het door schulden geplaagde land. Verrassend weer van de jongens van Moody's. De geschiedenis van dit soort ratingsbureaus is bekend: in 2007 reageerden ratingsbureaus onvoldoende op de opkomst van halfbakken complexe hypotheken waardoor veel mensen in grote problemen kwamen. Het gevolg van deze wervelstorm heeft u van dichtbij kunnen meemaken. Wat Moody's en consorten tegenwoordig doen, is niet meer dan compensatiegedrag en dat over de rug van Europa.
De rol van de huidige (te kleine) groep kredietbeoordelaars heeft me nooit lekker gezeten: het zijn allemaal Amerikaanse organisaties (toegegeven: Fitch is deels Frans), vaak beursgenoteerd en/of gelieerd aan commerciële organisaties. Banken en bedrijven betalen kredietbeoordelaars om allerlei soorten producten (vooral leningen) te laten keuren en dat in een wereld waar objectiviteit en onafhankelijk voorop zouden moeten staan.
Nog maar kort geleden klapte William Harrington, een voormalig ‘senior president' van Moody's, uit de school over enkele misstanden bij de organisatie. Het ratingbureau kampt met ernstige belangenconflicten, zo stelde hij. Medewerkers door de hele organisatie worden verplicht om beoordelingen af te geven, zoals die door de cliënten wordt geëist. De U.S. Securities and Exchange Commission reageerde geschokt op de verklaring van Harrington en zij beloofden dan ook om na te denken (toe maar!) over het instellen van nieuwe regels voor de ratingbureaus.
Compensatiegedrag
Ondertussen is Moody's lekker aan het compenseren de laatste maanden. Het lijkt er op dat ze om bovenstaande aantijgingen en hun rol in de hypotheekcrisis van 2007 te doen vergeten, nu maar los gaan op Europa. Daarbij valt vooral de timing van enkele recente kredietverlagingen op: Moody's profileert zich een beetje als een bokser die je nog een klap na geeft wanneer je al knock-out op de grond ligt. Na een aantal zorgelijke berichten over de Portugese economie verlaagde het ratingbureau de kredietwaardigheid van het Zuid-Europese land in juli met maarliefst vier niveau's in ineen. Een unicum.
Ook bij de behandeling van Griekenland, Ierland, Italië en Spanje handelde Moody's op eenzelfde dubieuze manier. Natuurlijk lopen ratingbureaus achter het nieuws aan, maar tact en timing zijn hierin ook belangrijk. Ik zie in deze tijden amper downgrades of dreigende woorden richting landen buiten de Eurozone gaan. Enkele dubieuze Afrikaanse landen worden bijvoorbeeld betrouwbaarder geacht dan Griekenland.
Commerciële belangen
Het is en blijft een verhaal over belangen en objectiviteit. Wanneer ratingbureaus als Moody's betaald worden door banken en bedrijven en wanneer diezelfde bureaus zichzelf ten koste van een ander continent moeten herprofileren nadat ze een dubieuze rol hebben gespeeld in een crisis, is er van objectiviteit en onafhankelijk geen enkele sprake meer. Het is dan ook tijd voor een sterke Europese tegenhanger. Eentje zonder commerciële belangen, zonder winstoogmerk en met een bredere blik: niet selectief zoals het nu gaat, maar objectief.
Hoewel de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso een Europese kredietbeoordelaar eerder deze maand zonder opgave van reden uitsloot, wordt het toch hard tijd voor een tegengeluid. Een utopie om te denken dat een dergelijke Europese tegenhanger niet hetzelfde zal eindigen als één van de Amerikaanse ratingbureaus? Misschien. Het is altijd gemakkelijker om een dergelijke organisatie objectief en ‘schoon' te laten beginnen dan te eindigen. Laten we dan ook hopen dat tegen de tijd dat de Europese kredietbeoordelaar aan dezelfde praktijken meedoet als haar Amerikaanse tegenhanger de eurocrisis al achter ons ligt.
Sten Lemmens is Marketwatcher bij IG Markets Nederland dat handel in CFD's aanbiedt in Nederland. Deze column bevat geen beleggingsadvies. Verder kunnen eventueel gesuggereerde adviezen niet voor bepaalde beleggers van toepassing zijn. Opvolging van adviezen dient in samenspraak met een deskundige beleggingsadviseur te gebeuren.
Sten Lemmens
|