Het is echter ook van belang dat bedrijven en particulieren kunnen rekenen op een stabiele financiële situatie; uw 100 euro moet volgend jaar ongeveer even veel waard zijn. Sterke prijsstijgingen (inflatie) of prijsdalingen (deflatie) hebben onzekerheid tot gevolg en schaden hierdoor de economie. Prijsstabiliteit is daarom een voorwaarde voor een gezonde economie. Wanneer prijzen stijgen, wordt de koopkracht van de mensen verkleind, waardoor zij hogere lonen zullen eisen. Hierdoor ontkomen bedrijven er niet aan deze extra kosten in de prijs van hun producten door te berekenen. Het gevolg is een klimaat waarin lonen en prijzen elkaar opdrijven en waarbij ook de rente zal stijgen.

Prijsstabiliteit biedt consumenten en investeerders zekerheid en vertrouwen. Dit draagt bij aan een duurzame economische groei. Het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) richt zich daarom op het handhaven van prijsstabiliteit.De ECB speelt een bepalende rol in het handhaven van die stabiliteit. De Nederlandsche Bank is mede verantwoordelijk binnen de ECB voor het stabiel houden van de prijzen in het eurogebied. In de Raad van bestuur zitten de presidenten van de 17 eurolanden en de directie van de ECB. Om de prijsstabiliteit te bewaken mogen de prijzen per jaar met net iets minder dan 2% stijgen.

De RvB van de ECB heeft geen directe invloed op stijgende prijzen. Wel kan men de rente gerbuiken om de inflatie indirect te beïnvloeden. De Nederlandsche Bank noemt rente 'het gas- en rempedaal van de economie'. Door de rente te verhogen zullen de prijzen dalen of minder snel stijgen. Door de rente te verlagen zullen de prijzen sneller stijgen. Bij een rentestijging hebben mensen minder geld te besteden doordat lenen duurder is geworden. Dit remt de economie af, waardoor prijzen minder snel stijgen. Het effect van een rentewijziging is overigens pas maanden na implementatie merkbaar. Dat de centrale banken met de rente kunnen spelen, mist ook zijn uitwerking niet in de politiek en de verstandhouding tussen landen. Zo beweren de Amerikanen dat de waarde van de Chinese munt kunstmatig laag wordt gehouden, waardoor Chinese waar relatief goedkoop is. De VS omschrijven dat als oneerlijke concurrentie. Dit voorbeeld geeft aan dat centrale banken ook rekening moeten houden met elkaar. Zeker wanneer de economieën van elkaar afhankelijk zijn.

Europese Centrale Bank

De rente binnen een staat of economie (eurozone) wordt dus bepaald door Centrale Banken (CB). Deze instanties reguleren onder meer de inflatie door het rentepercentage te bepalen en, indien noodzakelijk, in te grijpen op de markt. Daarnaast brengen ze bankbiljetten in omloop en dragen zij tevens zorg voor de bestrijding van valsemunterij. Bovendien bewaken de CB's de prijsstabiliteit en het betalingsverkeer binnen hun gebied. Dit is onder andere mogelijk doordat alle banken bij een centrale bank een tegoed hebben. Dit tegoed is onderhevig aan een door de centrale bank vastgestelde rente. Door te spelen met die rente kan zowel de grootte van het krediet als de prijs worden beïnvloed. Daarnaast kunnen directe aan- en verkopen van valuta of waardepapieren op de financiële markt de geldhoeveelheid bijsturen.