Tot vorig jaar was de zogenaamde yen carry trade onder speculanten een zeer populaire beleggingsstrategie. Daarbij werd er geleend tegen een zeer lage rente in Japanse yen om het geld vervolgens in een andere valuta – de dollar, maar ook veel exotische munten -  tegen een hogere rente weer uit te zetten. Gedurende lange tijd een succesvolle strategie. En niet alleen bij geavanceerde hedge funds maar ook bij Japanse huisvrouwen. Die laatsten zijn in het land van de rijzende zon vaak verantwoordelijk voor de beleggingen in Japanse families. En met een rente van iets boven nul moet je tenslotte iets verzinnen om je spaargeld renderend weg te zetten.

De wereldwijde kredietcrisis zorgde er echter voor dat deze posities moesten worden teruggedraaid. Leningen in yen dienden te worden afbetaald met een stijgende yen als gevolg. En die stijging zette ook andere beleggers ertoe aan  hun leningen in yen terug te draaien. Dat gebeurde op zeer grote schaal. Zo steeg de yen vorig jaar sinds de zomer van 170 tegen de euro naar 115 in november. Deze ontwikkeling liep opvallend parallel aan het koersverloop van de aandelenbeurzen. Opvallend? Nee, het massaal terugdraaien van deze carry trades was niet slechts het gevolg van de kredietcrisis maar misschien wel een van de voornaamste aanjagers.

Sinds enige tijd is de yen weer aan het dalen als gevolg van de inzakkende Japanse economie. En de carry trades zijn ook weer terug. Deze daling van de yen kan echter voor een kettingreactie op de beurzen gaan leiden. De Chinese yuan is dit jaar bijvoorbeeld reeds 8,5 % gestegen ten opzichte van de euro. En dat verhoogt de druk op de Chinese autoriteiten om ook hun munt in waarde te laten zakken. Ze kunnen immers niet achterblijven wanneer hun export georiënteerde buren uit Japan – en Korea – hun valuta flink laten zakken. Een daling van de Chinese yuan vereist nog meer aankopen door de Chinese centrale bank van Amerikaans schatkistpapier. Wat dat betreft zal de kersverse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton weinig moeite hebben gehad bij haar poging de Chinese autoriteiten ervan te overtuigen US Treasuries te blijven kopen. Ze moeten wel. Of ze willen of niet. Grommend.

Op de financiële markten heeft men het inmiddels in de gaten. Op de termijnmarkt werd tot voor kort een stijging van de Chinese yuan van 10 % ingeprijsd. Deze is nu omgeslagen in een verwachte daling van 5 %. In Azië lijkt onder de diverse valuta een ware race to the bottom op gang te zijn gekomen om de exportpositie veilig te stellen. Gevolg? Een dollar die tegen alle verwachtingen van economen in ook dit jaar weer 10 % in waarde is gestegen. Verassend? Voor volgers van de Big Mac-index van weekblad The Economist geenszins. Daarin wordt een evenwichtswaarde op basis van koopkrachtpariteit van de dollar van 1,04 tegen de euro berekend. We kunnen dus nog een eind.