De maand september staat traditioneel in het teken van Prinsjesdag. BeursGorilla vroeg een aantal gezaghebbende economen wat hun mening is over het toekomstige kabinetsbeleid. Roel Beetsma is hoogleraar macro-economie aan de Universiteit van Amsterdam. Volgens hem moet de regering nu even pas op de plaats maken in verband met de crisis. “Dat betekent geen intensivering van de investeringen en ook niet krampachtig bezuinigen.”

Beetsma vindt de investeringen die het kabinet tot nu toe gedaan heeft niet erg gericht. “Als je één sector stimuleert, staan andere sectoren ook snel op de stoep voor steun.” Als de stimuleringen al effect  hebben, kan dat volgens Beetsma ook voor de korte termijn zijn. “We kunnen ook in een W-vormige recessie zitten. Dan is het eerste begin van de recessie gedempt door de stimuleringen, maar de echte economische terugslag moet dan nog komen.” Volgens Beetsma helpen economische stimuleringsplannen in het buitenland Nederland meer. “Wij zijn een open economie, dus we hebben er baat bij als het in andere landen beter gaat.”

Beetsma vindt dat de overheid snel op zoek moet gaan naar een exit-strategie voor de financiële sector. “Hoe gaat de regering verder met ABN Amro en Fortis? Ik denk dat het belangrijk is dat de regering meer afstand neemt. Uiteindelijk moeten Fortis en ABN Amro terug naar de markt, maar voorlopig zou er een apart instituut op afstand van het ministerie van Financiën moeten komen dat deze belangen beheert.”

Ook de kapitaalinjecties die de overheid heeft gedaan in financiële instellingen baren Beetsma zorgen. “Die kapitaalinjecties zijn buiten de begroting gedaan en gaan komen dus niet bij het begrotingstekort, maar verzwaren de staatsschuld.” En die oplopende staatsschuld is volgens Beetsma een groot probleem. “Ook andere landen hebben te maken met een oplopende staatsschuld en die lenen dat geld allemaal op de internationale kapitaalmarkt. Daardoor wordt de vraag naar leningen groter en daarmee ook de rente.” Daardoor wordt volgens Beetsma niet alleen de staatsschuld hoger, maar loopt ook de rente over die schuld op.

Het kabinet heeft volgens ingewijden een stabiliteitswet in voorbereiding die toekomstige kabinetten zou moeten dwingen om voorrang te geven aan het op orde brengen van overheidsfinanciën. Beetsma staat daar wel achter. “Dit soort restricties werken niet perfect, dat zie je nu wel aan de Europese regels die met voeten getreden worden. Maar de regels hebben wel effect, het heeft wel invloed en dat is altijd goed.” Volgens Beetsma is het wel belangrijk dat deze nieuwe regels ook niet te streng worden, zodat ze makkelijker nageleefd kunnen worden.

Als er een sector is waar absoluut niet bezuinigd mag worden, dan is het wel onderwijs, vindt Beetsma. “Rust aan het onderwijsfront zou goed zijn. Er is in de afgelopen decennia veel veranderd en dat is niet altijd ten goede geweest. Bezuinigen op onderwijs is verkeerde zuinigheid.” Volgens Beetsma is het verhogen van de AOW-leeftijd wel noodzakelijk. “Ik vind dat het gewoon doorgevoerd moet worden. Je ziet ook al dat de publieke opinie hierover verschoven is en dan wordt het mogelijk om het uit te voeren.”

Iet s dergelijks is er volgens Beetsma aan de hand met de hypotheekrenteaftrek. “Er is al het een en ander veranderd, maar het gaat in kleine stappen. Dat kun je ook niet in een keer afschaffen, maar ik verwacht dat de beperking van de aftrek stapsgewijs zal plaatsvinden. De geesten worden hier langzaam maar zeker voor rijp gemaakt.” Maar volgens Beetsma moet ook het andere gedeelte van de woningmarkt dan aangepakt worden. “Alle verstoringen van de woningmarkt moeten worden teruggebracht, op dit moment vangt het vrije marktgedeelte alle klappen op. Daarom moet het gereguleerde gedeelte beperkt worden.”

Lees ook: Prinsjesdag voorbeschouwing met Sylvester Eijffinger