De maand september staat traditioneel in het teken van Prinsjesdag. BeursGorilla vroeg een aantal gezaghebbende economen wat hun mening is over het toekomstige kabinetsbeleid. Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie aan de UvT, adviseert premier Balkenende op regelmatige basis. Volgens hem vraagt een structureel begrotingstekort om structurele maatregelen.

 

Volgens Eijffinger is nu bezuinigen geen optie. “Je moet nu niet procyclisch handelen en bezuinigen, dat zou de toekomstige productiegroei in gevaar brengen.” Maar om er voor te zorgen dat het begrotingstekort in de toekomst niet uit de hand loopt, vindt de hoogleraar wel dat er structurele maatregelen genomen moeten worden. Daar hoort volgens hem ook het verhogen van de AOW-leeftijd bij. “Er is veel weerstand tegen, maar dit kabinet kan niet anders.” Het is volgens Eijffinger niet zo dat de verhoging onmiddellijk effectief wordt. “Daar is veel misverstand over. Waarschijnlijk wordt de hogere AOW-leeftijd pas in 2011 ingevoerd en dan nog maar met een maand per jaar. Mensen die nu 60 zijn zullen dus hooguit een paar maanden later met pensioen kunnen.”

Daarnaast moet er volgens Eijffinger meer dynamiek in de arbeidsmarkt komen. “De werkloosheid loopt op naar 10%, de jeugdwerkloosheid zelfs naar 15%. Dat is onacceptabel.” Het ontslagrecht moet volgens Eijffinger dan ook versoepeld worden. “Je moet niet de banen, maar de mensen beschermen. De mensen moet korter in de WW en het moet meer ‘in between jobs’ worden.” Volgens Eijffinger staat de PvdA niet achter de verruiming van het ontslagrecht. “De PvdA staat in deze kwestie onder druk van de FNV. Ik vind de FNV een heel conservatieve vakbond die alleen opkomt voor de belangen van insiders in plaats van dat ze kijken naar het landsbelang.”

 

Naast deze structurele maatregelen is het volgens Eijffinger erg belangrijk om te blijven investeren in de kenniseconomie. “De laatste jaren is dat wat weggezakt, terwijl minister Plasterk als wetenschapper toch moet weten hoe belangrijk wetenschap is.” Eijffinger is voorstander van een belastingstelsel met voor iedereen hetzelfde belastingtarief, ook wel de vlaktaks genoemd. “Door de invoering van de vlaktaks neemt de bureaucratie af en we kunnen naar een tarief van 35% voor iedereen. En het uitvoeren van de vlaktaks kan budgetneutraal gebeuren.” Om de invoering van de vlaktaks mogelijk te maken moeten volgens Eijffinger wel de hypotheekrenteaftrek en de ouderenaftrek uit het belastingstelsel gehaald worden.

 

Daar raakt de Tilburgse professor een heikel punt, de hypotheekrenteaftrek. Want het CDA wil daar niet over praten, op zijn vroegst bij de volgende kabinetsformatie. “De hypotheekrenteaftrek is een kwestie voor de volgende regering.” Eijffinger is voor afschaffing, maar wel alleen voor nieuwe gevallen en in combinatie met de hervorming van het belastingstelsel. “De PvdA pleit voor uitfasering van de hypotheekrenteaftrek, maar zij doen niets aan het belastingtarief.”

 

Verder heeft het kabinet volgens ingewijden een stabiliteitswet in voorbereiding die toekomstige kabinetten zou moeten dwingen om voorrang te geven aan het op orde brengen van overheidsfinanciën. Eijffinger is daar niet positief over: “Moet je dat wel in een wet vastleggen? In Amerika heeft het in ieder geval niet geholpen. Ik vind dat kabinetten zelf verantwoordelijkheid moeten nemen.”