In februari van dit jaar stak de angst voor recessie de kop op. Aanleiding was de koersdaling op de aandelenbeurzen in januari. Acht maanden later herhaalt de geschiedenis zich.
De koersdalingen in januari 2008 hadden ongeveer dezelfde oorzaak als de koersdalingen nu: angst voor de gevolgen van de kredietcrisis, sterk dalende koersen en daardoor paniek. In de weken na de daling kwamen de speculaties over recessie op gang.
De discussie over wel of geen recessie had geen enkel nut, want of er een recessie is geweest kan pas maanden later worden vastgesteld. Het oorpronkelijke cijfer wordt na de eerste publicatie nog tweemaal gecorrigeerd.
Uiteindelijk bleek er geen recessie te zijn opgetreden. In het eerste kwartaal kwam de economische groei in de VS uit op 0,9% en in het tweede kwartaal op 2,8%. Achteraf bleek dat alleen het vierde kwartaal van 2007 een negatieve groei had laten zien van 0,2%.
In mijn artikel van 15 februari bepleitte ik dat de uitstekende kwartaalcijfers niet wezen op een recessie.
De Grote Depressie van 1929
Afgelopen week zagen we de discussie over wel of geen recessie weer oplaaien.
Direct gevolg was de paniek op de effectenbeurzen. Beurskoersen waren als een baksteen naar beneden gevallen door de angst voor de ineenstorting van de economie. Kranten stonden bol van de vergelijkingen met De Grote Depressie van 1929. De hulp van centrale banken, die aankondigden aandelen van banken te gaan kopen en het interbancaire lenen te garandeerden, mocht niet baten.
Het zorgde voor een uitermate volatiele handel. Op Wallstreet werd donderdag zelfs intraday de hoogste volatiliteit gemeten ooit: de VIX noteerde even 81.
Ook nu geen recessie
Behalve dat de discussie over wel of geen recessie geen zin heeft omdat het definitieve cijfer pas maanden nadat de eventuele recessie is opgetreden bekend is, denk ik ook niet dat er een recessie komt. In februari geloofde ik dat ook niet.
De huidige problemen in de economie worden niet veroorzaakt doordat het overal slecht gaat, maar door een ontwrichting van het bankensysteem. De angst dat de ontwrichting zou overslaan op de reële economie veroorzaakte de paniek en leidde tot massale verkoop van aandelen.
De oplossing van de problemen is dus eenvoudig aan te wijzen: als de raderen van het bankensysteem weer op gang komen, zullen de negatieve gevolgen voor de economie ook snel verdwijnen. Het is dus zaak om het bankensysteem zo snel mogelijk op gang te helpen om verdere schade aan de economie te voorkomen.
Overheden grijpen in
Europese landen hebben krachtig ingegrepen. Leningen tussen banken worden gegarandeerd en er wordt voor miljarden euro’s aan belangen genomen in banken. Ook werd de rente met 0,5% verlaagd.
In de VS leek het akkoord over het reddingsplan van $700 miljard de markt te redden, maar de teleurstelling over de lange implementatieperiode zorgde voor sterk dalende beurzen.
Dat noopte minister Paulson tot sneller ingrijpen. Amerikaanse banken kunnen snel rekenen op geldinjecties van $250 miljard. Vanaf 27 oktober zal eindelijk worden begonnen met het opkopen van slechte leningen.
Goede kwartaalcijfers
De toekomst ziet er dus helemaal niet zo slecht uit, vooropgesteld dat de maatregelen van overheden om de banken te helpen ook zullen werken.
De economie in de VS lijkt nog steeds gezond. Een bewijs daarvan zijn de recente goede kwartaalcijfers van IBM, Google, Southwest Airlines, Continental Airlines, Coca Cola, Intel en Wells Fargo.
Het is voor beleggers verstandiger om zich bezig te houden met de vraag hoe te profiteren van de huidige lage koersen van aandelen dan met de vraag of er een recessie komt of niet.
Aandelen bieden een ‘once in a lifetime’-mogelijkheid om goedkoop in te stappen. Warren Buffett ging u al voor met zijn aankopen in Goldman Sachs en General Electric. Hij maakte vandaag bekend nog veel meer te gaan investeren in Amerikaanse aandelen.
Het kan nog enkele weken duren, maar uiteindelijk gaan de aandelenmarkten weer stijgen, een recessie of niet.
Joop van Vlerken
|