Een gebrek aan daadkracht bij de Amerikaanse minister van Financiën Paulson en onhandige uitspraken zijn de oorzaak van de grootste daling van de Dow Jones sinds 1987.

Deze week daalde de Dow Jones van 10.325 punten naar 8.579 op donderdag, een daling van 17%. De daling was opmerkelijk want de vrijdag daarvoor was het reddingsplan voor de financiële sector in de VS aangenomen in het Huis van Afgevaardigden. In het reddingsplan werd $700 miljard vrijgemaakt voor ondersteuning van de banken in de VS. Bij de eerste aankondiging van het plan 2 weken eerder waren de beurzen nog 4 tot 9% hoger gesloten.

Toch daalde de Dow Jones en de voornaamste reden daarvoor waren uitspraken van Paulson en Bernanke.

Paulson hield maandag een toespraak om het reddingsplan toe te lichten. Hij zou snel en voortvarend gaan optreden en nog voor het eind van de maand zou de eerste steun aan banken beginnen. Eind van de maand? Dat zou eind oktober betekenen, een periode van 3 weken! Nog 3 weken onzekerheid in de financiële markten. Dat was niet wat de Amerikanen wilden horen. Ze wilden direct actie, liefst nog dezelfde dag. En dat was nodig ook want in het weekend waren de bankproblemen in Europa verergerd.

De Dow Jones sloot 3,6% lager, na eerst 7% in de min te hebben gestaan.

Het is onbegrijpelijk dat Paulson zo’n lange tijd nodig heeft. Bij de presentatie van het plan op 19 september had hij de congresleden nog aangespoord om snel akkoord te gaan met het plan om een ‘financial panic’ te voorkomen. In twee weken werd de wet aangenomen en kon Paulson aan de slag. En toen zei hij dus doodleuk nog 3 weken nodig te hebben voor de eerste actie.

Paulson had die maandag direct de eerste aankopen moeten aankondigen en ze nog diezelfde week moeten uitvoeren. De Fed, onder leiding van Ben Bernanke, had de aankondiging moeten ondersteunen met 1% renteverlaging. Dat zou het sentiment flink hebben verbeterd.

Bernanke

Dinsdag daalden de Amerikaanse Indices ook weer sterk, met 5%. Nu was de voorzitter van de Fed, Bernanke, de oorzaak. Tijdens een toespraak constateerde Bernanke dat de financiële crisis aanhoudt en dat daardoor de economische crisis wordt verergerd en langer zal duren. Ongelooflijk slecht gecommuniceerd! Indien de hele wereld het vertrouwen in het financiële systeem kwijt is, dan is het uitermate onverstandig om vooral de negatieve punten te belichten. Hij had beter kunnen zeggen dat het reddingsplan grote mogelijkheden biedt om de crisis snel te beëindigen en daar uitgebreid op ingaan. Want dat was ook de bedoeling van het plan!

Renteverlaging

Woensdag voor opening van de Amerikaanse beurs werd de rente verlaagd in de VS. Met 0,5% tot 1,5%. Er was sprake van een gecoördineerde actie want ook in Groot-Brittannië, in Canada, Europa, Zwitserland en Zweden werd de rente verlaagd. Een gecoördineerde renteverlaging is uniek in de geschiedenis.

Toch was de reactie op Wallstreet niet uitbundig. Als de renteverlaging direct maandag was gegeven, dan was het een sterke zet. Nu kwam de renteverlaging na sterke koersdalingen en was het effect sterk verminderd. De indices schommelden de gehele dag tussen +2% en -2%, maar toen kwam Paulson weer met een toespraak waarin hij onhandig opmerkte dat geen enkel onderdeel van het reddingsplan de problemen direct zou oplossen.

Ook dat was niet wat de Amerkanen wilden horen. Een reddingsplan dat niet werkt?

Daardoor daalde de Dow Jones toch nog 2%.

Meer daadkracht in Europa

Meer daadkracht was te vinden in Europa. Drie IJslandse banken werden door de overheid overgenomen en één nieuwe bank werd gesticht.

In Groot-Brittannië kwam premier Gordon Brown met een plan waarmee de banken rechtstreeks worden geholpen. De overheid wil direct investeren in banken. Voor een bedrag van 50 miljard pond wil hij aandelen kopen van grote banken.

Als voorwaarde stelt hij dat ze onmiddelijk weer zaken doen met elkaar. De onderlinge transacties zullen door de overheid worden gegarandeerd.

Ook in Nederland en Europa was de daadkracht groot. De Nederlandse regering nam Fortis over en maakte donderdagavond bekend 20 miljard euro te investeren in de banken.

Short-selling weer mogelijk: Dow -7%

Paulson hield donderdag weer een toespraak. Dat was bijzonder onverstandig. In de media werd al gesproken over het ‘Paulson-effect’. Zodra hij spreekt gaan de Amerikaanse beurzen onderuit. Je kunt er op handelen, merkte een handelaar op.

In zijn toespraak liet Paulson weten positief te staan tegenover het Britse plan om een rechtstreeks belang te nemen in Britse banken. Dat was ook in de VS uitvoerbaar, nog voor het eind van de maand. Eind van de maand? Daar gingen we weer.

Dat was wederom niet wat de Amerikanen wilden horen. Actie! Direct! Nu!

Paulson had direct de bank Morgan Stanley kunnen helpen. De deal met Mitsubishi was nog steeds niet rond en beleggers waren er niet zeker van dat de investering van enkele miljarden door zou gaan. Daarop daalde het aandeel donderdag met 25%. Paulson had gemakkelijk actie kunnen ondernemen. Uit de reddingspot van $700 miljard kan gemakkelijk het benodigde bedrag worden vrijgemaakt. In één dag kan de deal rond zijn. Maar Paulson deed niets

Waarom niet in alle grote banken al in een veel eerder stadium een belang genomen?

Tot overmaat van ramp was donderdag het short-traden weer toegestaan. Volstrekt logisch natuurlijk! De financiële markten zijn immers weer stabiel. Waarom niet speculeren op koersdalingen. Hedgefondsen kunnen dan weer herstellen ten koste van de economie. Onbegrijpelijk hoe naïef en passief er in de VS wordt gereageerd op de financiële crisis.

Met Paulson heb je geen short-selling nodig.

Oplossingen

Het gebrek aan daadkracht heeft gezorgd voor de grootste daling van de beurzen sinds 1987. De Dow Jones staat op het niveau van 5 jaar geleden. Nog steeds pakt de overheid de problemen verkeerd aan. De economie vereist snel ingrijpen met concrete stappen. Alles moet worden gedaan om ervoor te zorgen dat het vertrouwen in het bankensysteem terugkomt. Helaas denkt Paulson nog 3 weken nodig te hebben om zijn eerste stap te zetten. Onbegrijpelijk.

Ingrijpen is minder moeilijk dan het lijkt. Het Britse plan om een aandeel in banken te nemen en ervoor te zorgen dat er onderling gehandeld wordt en dat die handel wordt gegarandeerd is een uitstekende oplossing. De Amerikaanse overheid kan per direct hetzelfde doen.

Banken hebben hun kans gehad. De belangen van spaarders en de economie wegen zwaarder.