Hij bracht de VS, maar ook de wereld, weer hoop in donkere (crisis)dagen: Barack Obama, de 44e Amerikaanse president. Zijn eerste jaar als wereldleider zit erop, een voorzichtige eerste balans kan dan ook opgemaakt worden. Na alle euforie, lofzang en zelfs een Nobelprijs voor de Vrede moest Obama daad bij woord voegen. In de politieke praktijk bleken mooie woorden echter minder machtig. Weinig hete ijzers konden uit het vuur gehaald worden. Op de valreep mocht Obama in 2009 in ieder geval één succesje op zijn naam schrijven: zijn voorstel voor een nieuwe zorgwet werd op 24 december aangenomen door de Senaat.

Een belangrijke drempel op weg naar hervorming van de Amerikaanse gezondheidszorg is met de goedkeuring van de Senaat genomen. Dat brengt Obama weer een stap dichterbij het realiseren van zijn belangrijkste binnenlandse hervorming. Het grote aantal niet verzekerde Amerikanen is al zeker vijftien jaar een hekel punt binnen de politiek. Tijdens de regeerperiode-Bush steeg dat cijfer met vijf miljoen naar ruim 45 miljoen. Bovendien is zorg voor diegenen die wel verzekerd zijn nauwelijks te betalen. En omdat ook de VS aan de vooravond staan van vergrijzing, wordt het probleem rond de gezondheidszorg alleen maar nijpender.

Hoewel Republikeinen en  Democraten het erover eens zijn dat een oplossing noodzakelijk is, lopen de meningen over financiering en aard van die oplossing al jaren uiteen. De roep om verandering werd zodoende alsmaar groter en Obama maakte de realisatie van een nieuwe zorgwet tot zijn belangrijkste paradepaardje tijdens zijn verkiezingscampagne.

Niet lang na zijn aantreden als president bleek al dat ditzelfde paradepaardje niet zomaar van stal gehaald kon worden. De Amerikaanse staatsinrichting is gebaseerd op democratische waarden en dat betekent veel overleg en een benodigde meerderheid aan voorstanders in het Congres, bestaande uit de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Laatstgenoemde keurde Obama’s hervormingsplan al in november goed en nu is dus ook de Senaat ‘on board’.

Toch is er nog een lange weg te gaan. Volgende stap is een compromis tussen de leden van de Senaat en het Huis over de verschillen in hun versies van het plan. Zodra die gezamenlijke tekst klaar is, moeten beide kamers ook daar weer officieel hun goedkeuring aan verlenen. Dan kan het definitieve voorstel richting Witte Huis, waar Obama de wet zal tekenen.  Mogelijk gebeurt dat eind van deze maand, nog voordat hij zijn jaarlijkse State of the Union, de Amerikaanse ‘troonrede’, uitspreekt.

Tijdens die toespraak  maakt de Amerikaanse president elke laatste dinsdag van januari zijn plannen en politieke doelstellingen voor het komende jaar bekend. Wellicht zal dan duidelijk worden hoe het staat met die andere hete ijzers die nog in het vuur liggen, zoals de sluiting van Guantamo Bay, terugtrekking uit Irak en de economische crisis. In die zin staan Obama’s paradepaardjes dus nog maar in de startblokken. Wordt ongetwijfeld vervolgd…