Vooral De Nederlandsche Bank (DNB) en de Verenigde Staten moesten het ontgelden tijdens de eerste week van het onderzoek naar de kredietcrisis. De ondervraagden tegenover de commissie-De Wit wezen liever anderen en internationale ontwikkelingen aan als boosdoeners in de crisis. Vooralsnog trok alleen de voormalige topman van ING, Cees Maas, het boetekleed aan.

 

Maas erkende dat hij en zijn medebestuurders hebben gefaald in de aanloop naar de internationale kredietcrisis. "Als je geholpen moet worden door de staat, dan is dat niet de bedoeling. Er is dus iets niet goed gegaan." Ook gaf hij toe dat ING ingewikkelde producten in beheer had waarvan de risico’s werden onderschat of onopgemerkt bleven. "Achteraf had dat niet mogen gebeuren, punt." Andere personen die voor de commissie-De Wit verschenen, wasten voornamelijk hun handen in onschuld. Tijdens deze eerste week van het onderzoek naar de kredietcrisis schoven naast Cees Maas onder andere Coen Teulings (directeur Centraal Plan Bureau), oud-bankier en –minister Onno Ruding, accountant Jules Muis en Gerrit Zalm (voormalig minster van Financiën en topman van ABN AMRO) aan.

Teulings beet het spits af en stelde dat een financiële crisis onmogelijk voorspelbaar is. “Het weer is een chaotisch systeem, de economie is nog chaotischer.”  Bovendien wezen verschillende ondervraagden erop dat de kredietcrisis in Amerika begon en daarmee moeilijk te beïnvloeden was. Volgens staatssecretaris Frans Heemkerk van Economische Zaken is Nederland zelf maar voor een kwart van de problemen verantwoordelijk. In de VS werden ook veel complexere financiële producten verkocht, hogere bonussen uitgekeerd en faalde het toezicht, zo luidde bijvoorbeeld de mening van Ruding. Dat laatstgenoemde kritiekpunt zou ons land zich overigens ook mogen aanrekenen. Volgens Ruding hadden de toezichthouders op het Nederlandse bankwezen te weinig kennis van zaken om hun werk goed te doen. Accountant Muis ging woensdag zelfs zo ver om te beweren dat DNB-president Nout Wellink had moeten opstappen.

Muis is onder meer oud-Directeur-Generaal bij de Europese Commissie en oud-controller bij de Wereldbank. Hij is van mening dat DNB niet tijdig genoeg inzag dat Nederland risico’s liep en nu met ‘ zwakke excuses’ komt. Volgens Muis is daarmee de geloofwaardigheid van Wellink aangetast. Vrijdag nam oud-minister Gerrit Zalm het juist op voor Wellink, die onterecht als zondebok naar voren zou worden geschoven. Zalm benadrukte dat het voor een toezichthouder heel lastig is om kritische uitspraken te doen. “Als DNB iets zegt over een financiële instelling, is die in feite failliet verklaard.” En passant vocht Zalm nog een recente vete uit met Rabobank-topman Bert Bruggink, die maandag aan de commissie verklaarde goede werknemers te verliezen aan andere banken, waaronder ABN AMRO. “Het is precies andersom, de Rabobank heeft twee mensen weggekocht bij ABN. “ Daarnaast maakte hij nog een sneer door het beloningsbeleid van de Rabobank niet-transparant te noemen. “Wat ze bij de Rabobank betalen, daarover lees je alleen geruchten in de krant.”