Ook de grote oliebedrijven van de wereld hebben Afrika ontdekt. Olie-expert Rembrandt Koppelaar van Peakoil en co-auteur van het boek 'De Permanente Oliecrisis', dat in mei verschijnt, ziet echter veel problemen in de regio: “Olieproductie in Afrika is een moeizaam proces.”

De grote voorraden olie die in Afrika te vinden, zouden de indruk kunnen wekken dat het werelddeel op een (zwarte) goudmijn zit. Ten dele is dit waar volgens Koppelaar: “De voorraden zijn inderdaad groot, maar belangrijker is het om te kijken naar de productiecapaciteit. Die is meestal niet erg groot. In bepaalde landen loopt de productie zelfs terug.”

Koppelaar wijst de instabiele politieke situatie ter plaatse aan als hoofdoorzaak: “In diverse Afrikaanse landen waar olie gewonnen wordt, profiteert de bevolking niet of nauwelijks van de opbrengsten. Er wordt te weinig geïnvesteerd in de plaatselijke economie. Vaak ligt dat aan de overheden, die instabiel en meestal zeer corrupt zijn. Dit leidt tot weerstand onder de bevolking tegen de oliemaatschappijen.”

Shell

Het meest in het oog springende voorbeeld is Nigeria, waar Shell regelmatig geconfronteerd wordt met aanslagen op de infrastructuur of kidnapping van het personeel door rebellen die zich storen aan het feit dat de bevolking niets terugziet van de revenuen: “Shell was voornemens van Nigeria de grootste productieregio te maken in 2012. Het is echter onhaalbaar gebleken om de productie op te trekken van 7 tot 14 procent. Die doelstelling wordt niet gehaald. Shell heeft de situatie ter plaatse onderschat.”

Woordvoerder Rainer Winzenried van Shell ontkent dit voornemen: “Onze grootste investeringen doen wij in onder meer Canada, Qatar en Rusland. De problemen die ontstaan door de verdeling van de energieopbrengsten zijn inderdaad groot, maar de huidige regering lijkt hier goed mee om te gaan. In dat opzicht zijn wij optimistisch, al zal het nog jaren duren voordat Nigeria deze problemen heeft opgelost.”

Koppelaar: “Shell zit in een spagaat in dat gebied. Omdat het niet echt op de overheid kan vertrouwen, probeert het zelf de politiek zoveel mogelijk te beïnvloeden. Maar die rol wil het bedrijf natuurlijk eigenlijk niet spelen. Hoe dan ook zal de economische situatie moeten veranderen, maar omdat met de rebellen niet te onderhandelen valt, lijkt dat niet aanstaande. Met behulp van overheidstroepen en eigen beveiligingseenheden probeert men de infrastructuur te beveiligen. Op land blijkt dat enorm moeilijk, op zee gaat dat wat beter.”

Angola

Naast Nigeria noemt Koppelaar Soedan, Libië, Algerije en Angola als de andere belangrijke olielocaties van het werelddeel: “Ook daar zijn de overheden niet altijd even betrouwbaar en is de verdeling van de olie-inkomsten niet op orde. Omdat deze landen nog niet zo'n lange geschiedenis hebben op het vlak van oliewinning, is de weerstand ter plaatse nog niet georganiseerd. Het risico daarop is echter aanzienlijk. In Soedan is de situatie dramatisch; Algerije is redelijk stabiel.”

Toch is er ook een Afrikaans land dat er positief uitspring: “In Angola heeft men de productie in de laatste vier jaar weten te verdubbelen tot 2 miljoen vaten per dag. Het is een opmerkelijke opkomend olieland. Hoewel ook hier de verschillen tussen arm en rijk evident zijn, wordt veel meer geïnvesteerd in zaken als infrastructuur. Dit komt de productie ten goede.”

Koppelaar meent dan ook dat de bedrijven die in Angola actief zijn de beste beleggingsmogelijkheden bieden: “Fundamenteel zijn twee zaken belangrijk: de reservehoeveelheid en de stabiliteit van het land. Op beide punten scoort Angola het best in Afrika. De stijgende productie bewijst dit. In het gebied zijn onder meer BP, Exxon Mobile, Chevron en enkele Chinese partijen actief.”

De Peakoil-woordvoerder denkt dan ook dat de overige maatschappijen, althans binnen Afrika, slechter af zijn: “In Nigeria zijn naast Shell ook Total en Exxon Mobile actief. In Libië zien we vooral Italiaanse firma's zoals Repsol. Chinese bedrijven als CNOOC zijn met name in Soedan te vinden. Deze bedrijven zullen daar lang niet zo goed kunnen presteren als die in Angola, is mijn verwachting.”

'Permanente Oliecrisis'

Binnenkort verschijnt Koppelaars eerste boek, dat hij schreef met financieel journalist Willem Middelkoop: “Het belang van olie is enorm, maar er is sprake van een groot gebrek aan kennis of onjuiste informatie. We gaan regelrecht op een oliecrisis af, maar dit krijgt vooralsnog te weinig aandacht. Daarom zijn wij tot dit boek gekomen. Ook de situatie in Afrika wordt hierin toegelicht”, aldus de auteur.

Gerelateerd:

Shell: “Verandering Nigeria langzaam proces”

Website Peakoil