Werd u de afgelopen dagen ook anders wakker? Ik wel namelijk. We zijn in een recessie beland en we gaan het merken. De Nederlandse economie krimpt volgend jaar met 0,5% volgens het Centraal Planbureau (CPB). De werkloosheid zal hard oplopen en de koopkracht zal dalen. Het Nederlandse begrotingstekort komt in 2012 uit op 4,1%.
De Nederlandse burger heeft veel te verduren de laatste tijd: eerst de eurocrisis en binnenkort komen er bezuinigingen in recessietijd. Ik maak me niet zo zorgen over het feit dat er een cadeautje minder onder de kerstboom ligt of dat ik volgend jaar in eigen land moet blijven tijdens mijn vakantie, maar het CPB rekent ook op een snellere toename van werkloosheid dan tijdens de crisis in 2008. Oei.
Eurozone
Het CPB houdt in de dinsdag bekendgemaakte raming wel rekening met het feit dat de situatie rond schuldencrisis zo somber blijft zoals deze nu is. Daar gaan we dan ook maar vanuit, want de huidige besluiteloosheid in Europa zie ik niet snel veranderen. Ik verwacht niet dat de centrale banken of Team Sarkozy-Merkel de problemen in de eurozone op korte termijn gaan oplossen en het is dan ook een kwestie van tijd voordat Frankrijk en Duitsland zelf in een recessie geraken. Ik ben er zelf nog niet uit wat ik angstiger vind: de economische krimp van Nederland of het domino-effect van de eurocrisis.
Maar laten we ons momenteel even concentreren op onze eigen problemen. Interessant was de toelichting van directeur Coen Teulings van het CPB die waarschuwde voor het doodbezuinigen van de Nederlandse economie. Hij durfde dan niet zo ver te gaan om de politiek te adviseren om de bezuinigingen helemaal niet door te voeren, maar opvallend vond ik zijn teksten wel. En hij heeft gelijk. Het koude bezuinigen in recessietijd ís natuurlijk ook heel gevaarlijk en kan een negatieve spiraal in werking zetten: minde investeringen, minder geldcirculatie, minder consumptie, minder productie en vervolgens een hogere werkloosheid.
Double Dip
De regering reageerde snel op het CPB rapport en onderstreepte de noodzaak van harde bezuinigingen. Maar gelukkig hebben we kortgeleden nog een recessie meegemaakt, hebben we daar van geleerd en weten we nu wat we moeten doen. Toch? Dat valt nog maar te bezien, want de verschillen met de dip van 2008 zijn groot. We komen nu terug van een recessie, we hebben nu nog grotere problemen in zowel de VS als de eurozone en ik heb het idee dat het vertrouwen van de burger in de economie momenteel op een nog lager (lees: cynischer) niveau ligt dan in 2008.
Wanneer er dan toch extra bezuinigingen komen, volgt daarna begrijperlijkerwijs de vraag ‘waar?'. Vervolgens noemt men een rijtje op waar in kan worden gesneden. Onderwijs, gezondheidszorg, WW, AOW en vooral hypotheekrenteaftrek. En welk onderwerp je ook noemt, er staat vervolgens wel een groep op die moord en brand schreeuwt. Momenteel roept iedereen dan ook van alles wat. Opvallend vind ik dat er vooral gesproken wordt over het ‘waar' te bezuinigen en amper over het ‘hoe'. De regering doet er dan ook goed aan de term ‘bezuinigen' te vervangen door ‘verstandig bezuinigen'. Niet alleen omdat het minder koud klinkt, maar ook omdat het op veel plekken vooral efficiënter kan zonder dat daar persé veel mensen hun baan mee hoeven te verliezen.
Minister de Jager en zijn collega's zijn niet te benijden: bezuinigen in tijden van recessie terwijl we de gevolgen van de vorige dip nog niet eens hebben verwerkt. En dan hebben we het nog niet eens over de verschillen in visie over de bezuinigingen van de verschillende regeringspartijen. Het is te hopen dat innoverende ondernemers met een gezonde concurrentiementaliteit de Nederlandse economie nog enigzins overeind kunnen houden.
Sten Lemmens is Marketwatcher bij IG Markets Nederland dat handel in CFD's aanbied in Nederland. Deze column bevat geen beleggingsadvies. Verder kunnen eventueel gesuggereerde adviezen niet voor bepaalde beleggers van toepassing zijn. Opvolging van adviezen dient in samenspraak met een deskundige beleggingsadviseur.
Sten Lemmens
|