"Waar de mens een hart hoort te hebben, heeft de Chinees een abacus". Met deze uitdrukking gaf Jochum Haakma, voormalig consul-generaal in China te kennen hoe 'profit driven' de mensen in China zijn. Volgens hem kon het land daarom in krap twintig jaar terugkeren als wereldmacht op economisch gebied.

Tijdens het seminar Reken op China, georganiseerd door ABN Amro Markets, was Jochum Haakma de eerste van drie gastsprekers. "Ik wil u the feel van China geven", aldus de oud-consul. "Ik heb mij 16 jaar tussen de Chinezen begeven; die ervaringen wil ik delen." Volgens Haakma is slagvaardigheid kenmerkend voor de volksaard: "Een bekende uitdrukking is: 'Waar de mens een hart hoort te hebben, heeft de Chinees een abacus'. Neem maar van mij aan dat dit zo is. Men is enorm profit driven."

Daarnaast voelen Chinezen ook vanuit historisch besef een behoefte om snel uit te groeien tot een economische wereldmacht: "Al voor Columbus en Cook hun ontdekkingen deden, waren Chinezen al over heel de wereld geweest. Dat is aan de hand van DNA bewezen. Bovendien was China in de 15e eeuw al de grootste economie ter wereld. Zij zien hun huidige groei dan ook niet als upswing, maar als een revival."

Tempo

"Men is jaren landlocked geweest, een afgesloten staat waar niets in of uit ging. Nu die blokkades sinds eigenlijk nog maar een paar jaar zijn wegvallen, zie je meteen een enorme drang om de oude positie in de wereld opnieuw in te nemen. Dat gaat zeker lukken; binnen 20 jaar zal China de tweede of derde economische macht op aarde zijn."

Volgens Haakma gaat in China, door het profit driven karakter, alles vele malen sneller dan waar ook ter wereld: "Door de stijgende behoefte aan auto's werd in vijf jaar tijd een fabrieksstad uit de grond gestampt, die gigantisch is; het Detroit van Azië. De grootste haven ter wereld vergde tien jaar. Als je dat afzet over hoe lang we hier in Nederland alleen maar praten over de ontwikkeling van de Maasvlakte, wordt duidelijk dat China alles in een veel hoger tempo aanpakt. Dat tempo merk je ook aan alles als je in China bent. Ik raad echt iedereen aan het land te bezoeken en de vibrations te ondergaan."

Negatief

Niet alles is positief aan China erkent ook Haakma aan de hand van een komisch gebrachte anekdote: "De keerzijde van het hoge tempo waarmee alles aangepakt wordt als gevolg van de drang, is een wat lage normering voor het milieu en ethische zaken. Ik was in China toen het IOC daar kwam om de Beijing te toetsen als mogelijke locatie voor de Spelen. Normaal gesproken is de lucht daar geel van de vervuiling. Dus werd het enkele dagen lang verboden auto te rijden."

"Direct klaarde de lucht op en er waren Chinezen die met camera de straat op gingen om de blauwe lucht te fotograferen. Door de vervuiling waren parkjes en plantsoentjes gewoon grijs in de stad, maar met wat spuitbussen groene verf werd dat probleem snel verholpen. En Hein Verbrugge van het IOC maar goedkeurend rondlopen: "Goh, wat mooi is het hier, zeg." Dat 16 van de 20 meest vervuilde steden in China ligt, zegt wat dat betreft ook genoeg."

"Een andere downside van China is bijvoorbeeld de drang om dingen na te maken. Copyright is in China 'the right to copy'. Bescherming van rechten bestaan wel, maar worden zelden of nooit nageleefd. Ze zouden dat wel kunnen, want niets dat het officiële IOC-stempel draagt wordt geïmiteerd. Dergelijke tegenstrijdigheden zijn kenmerkend. Hetzelfde geldt voor bescherming van buitenlandse bedrijven; wetgeving kan van de een op de andere dag aangepast worden. Er bestaat goede regelgeving, maar als buitenlandse ondernemer moet je zorgen dat je uit de rechtbanken blijft."

"De regulering van de stock exchange is vooralsnog ook 'naadje'. De regels zijn er maar men heeft grote moeite met de implementatie. Dit komt door de snelheid waarmee de beurs zich heeft ontwikkeld; de fundamenten zijn niet evenredig snel gegroeid. Hoe runnen we de stock exchange, hoe gaan we om met staatsbedrijven, op welke manier gaan we toezicht houden? Dit zijn wezenlijke vraagstukken in China. Buitenlandse banken moeten dat dus doen. Daarbij moet gezegd dat China er wel serieus werk van maakt en probeert te leren van westerse expertise op dit vlak."

Kansen