Beurzen waren al sinds vorige week nerveus. Dat werd veroorzaakt door de onzekerheid over het GDP-cijfer in de VS. Gelukkig viel het cijfer mee.

Vorige week had ik in mijn column Psychologie van de markt al aangegeven dat de aarzeling in de markt niets te maken had met tegenvallende economische cijfers, maar vooral met de onzekerheid over het GDP-cijfer over het derde kwartaal. Ook deze week waren de cijfers niet slecht. Hoewel het consumentenvertrouwen in de VS daalde van 53,4 in september tot 47,7 in oktober, steeg het aantal orders voor duurzame goederen over september met 1%. In augustus daalde het cijfer nog met 2,4%. Op de huizenmarkt bleek het aantal verkopen van nieuwe huizen in september met 3,6% gedaald. Daar stond tegenover dat de Standard & Poor’s /Case Shiller huizenprijzenindex in augustus met 1% was gestegen. In de zomermaanden zijn de huizenprijzen in de VS met 7% op jaarbasis gestegen.

Dow Jones -3,3%, AEX -7,3%

Over een breed front gingen de koersen deze week naar beneden. De AEX, die vorige week nog tot 327 punten reikte, daalde in sneltreinvaart tot 303 punten op woensdag. Dat was een verlies van 7,3%. Daar speelde zeker het desastreuze nieuws mee van ING, dat maandag onverwacht een opsplitsing bekend maakte van de bank- en verzekeringsactiviteiten. Een opsplitsing die niet door de markt was verwacht, niet werd gewaardeerd en tot op zekere hoogte ook onbegrijpelijk was. Vooral omdat een emissie werd voorgesteld, hoewel de verzekeringsactiviteiten naar verwachting 12 miljard euro zouden opbrengen. ING liet beleggers met een groot aantal vraagtekens achter (wanneer leren ze eens communiceren!) waardoor de koers maandag met 18% daalde. In al het tumult ontging het veel beleggers dat ING ook de voorlopige cijfers over het derde kwartaal presenteerde. Het boekte een winst van 750 miljoen euro. Een jaar geleden werd nog een verlies van 568 miljoen euro geleden.

Het verlies op Wallstreet viel mee. De Dow Jones sloot woensdag op 9.762 punten, nadat op 19 oktober een hoogste slotstand van 10.092 werd bereikt. Per saldo een verlies van 3,3%.

Einde recessie in VS

Gelukkig voldeden de cijfers over het Bruto Nationaal Product aan de verwachting. Voor het eerst sinds december 2007 werd weer een groei van de economie van de VS gemeten. De groei kwam uit op 3,5% op jaarbasis, zelfs iets hoger dan analisten hadden ingeschat. Daarmee kwam een einde aan de recessie in de VS die de grootste was sinds de ‘Great Depression’ van 1929, precies tachtig jaar geleden.

Donderdag herstelde Wallstreet 2% en ook de AEX kon 2% bijschrijven. De grootste verliezers van de afgelopen dagen, waaronder SNS Reaal, AMG, ING, waren donderdag de grootste winnaars. Daarmee werd vastgesteld dat het vooral zenuwen waren die beleggers parten hadden gespeeld.

Geen groot optimisme

Hoewel de economie van de VS weer groei laat zien, is van groot optimisme nog geen sprake. Veel van de groei is veroorzaakt door de stimuleringsmaatregelen van de regering Obama. Het ‘Cash for Clunkers’-programma, waarbij voor de inruil van een vervuilende auto tot $4.500 subsidie werd gegeven, zorgde voor veel extra autoverkopen in juli en augustus. In het cijfer van het GDP zorgde dat voor een toename van 1,6 procentpunt. Ook de huizenverkopen werden gestuwd door een belastingvoordeel van maximaal 10% voor huizenkopers die voor het eerst huis kochten. Positief was echter dat uit het GDP-cijfer bleek dat de export wel sterk was toegenomen in het derde kwartaal. Er werd een toename van 14,7% gemeten, ten opzichte van een afname van 4,1% in het tweede kwartaal.

Voor de volgende twee kwartalen wordt een groei van de economie verwacht van ongeveer 2,5% op jaarbasis. Hoewel dat minder is dan de 3,5 in het derde kwartaal, betekent het wel een duidelijke verbetering met de vorige kwartalen.

Eindejaarsrally of januari-rally

De laatste barrière die nu overblijft, is werkgelegenheid. Het werkloosheidspercentage staat op 9,8%. Die barrière blijft voorlopig bestaan, want analisten verwachten pas verbetering in de werkloosheidscijfers vanaf 2010. Op 6 november worden de cijfers over oktober bekend gemaakt.

Ook is het de vraag hoe lang stimuleringsmaatregelen worden voortgezet en wat het effect is als maatregelen worden beëindigd.