In de aandelenmarkten is de laatste maanden sprake van een hoge volatiliteit. Dit betekent dat de koersen onderhevig zijn aan hevige schommelingen. De ene dag kan een aandeel scherp stijgen, waarna het de volgende dag weer fors daalt. In onrustige tijden is er sprake van hoge volatiliteit.

Schrokken we halverwege dit jaar nog als de AEX 2% daalde, inmiddels is dat heel gewoon worden. Stijgingen en dalingen van meer dan 7% komen niet elke dag voor, maar het gebeurt wel regelmatig. Voor individuele aandelen kunnen de stijgingen en dalingen nog scherper zijn. Een aandeel als TomTom laat de afgelopen maand hevige schommelingen zien. Het aandeel won vandaag bijvoorbeeld meer dan 15%.

Paniek
Deze enorme volatiliteit  wordt vooral veroorzaakt door de paniek op de beurzen. Als beleggers zien dat een bepaald aandeel omlaag gaat en ze allemaal willen verkopen, leidt dit tot scherpe dalingen op de beurs. Als het sentiment erg negatief is, kan dat leiden tot paniekverkopen. Beleggers zijn dan bang voor een algemene daling van alle aandelen en doen ze zo snel mogelijk van de hand. Dit kan zelfs leiden tot een paniekgolf, dan zullen aandelen over de hele linie dalen. Andersom kan ook gebeuren. Als beleggers het idee hebben dat de bodem van de beurs bereikt is, zullen ze massaal gaan kopen. Dat drijft de aandelenkoersen ook af. Als de rust terugkeert op de beurzen neemt de volatiliteit weer af.

VIX
In Amerika bestaat zelfs een instrument dat de volatiliteit meet. Dat is de VIX (Volatility Index) en die is genoteerd aan de Chicago Board Options Exchange (CBOE). De VIX meet de beweeglijkheid van de S&P 500. Deze index wordt ook wel de Fear Index genoemd, omdat het een goede graadmeter is voor het sentiment op de beurs. Bij crisis en paniek kan deze index enorm oplopen. Als je het verloop van de VIX door de jaren heen ziet markeerden de extreme toppen van deze index meestal  een serieuze crisis, zoals de inval in Irak of de terroristische aanslagen van 11 september 2001. Een hoge VIX duidt meestal op een goed koopmoment. De paniek is immers op zijn hoogst en de koersen zijn absurd laag, het kan daarna snel weer omhoog.

Donkere dagen
Maar ook minder serieuze zaken zoals het weer, zijn van invloed op de VIX. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat de VIX altijd omhoog schiet in oktober. De herfst schijnt het gemoed van beleggers aan te tasten. Als de donkere dagen weer voorbij zijn en de zomer begint (in juni) staat de VIX meestal laag. Naar het einde van het jaar toe zakt de VIX meestal weer iets in. Ook nu lijken beleggers te accepteren dat de recessie een feit is. Hierdoor neemt de paniek op de beurzen weer af en daarmee ook de volatiliteit.