Maar er bestaat veel langer een meer dan gezond wantrouwen tegen de zakenbank in de markt. Ze staan bekend als zeer slimme handelaren die hun eigen aandeelhouders regelmatig een goede dienst bewijzen. Met name de zeer nauwe banden die Goldman Sachs onderhoudt met de Amerikaanse overheid worden met veel wantrouwen bekeken. Nogal wat succesvolle Goldman-bankiers vonden na hun carrière op Wall Street emplooi in een vooraanstaande functie bij de overheid. Zo was de vorige minister van Financiën ook een voormalige Goldman bankier en bleek hij in zijn functie als minister tijdens de hoogtijdagen van de crisis uitzonderlijk vaak telefonisch overleg te hebben gevoerd met de topman van Goldman Sachs. Dat gebeurde vlak voor de grootse redding van verzekeraar AIG. Een niet geheel onverdachte gang van zaken daar Goldman Sachs nogal een groot belang had bij deze reddingsoperatie. Een faillissement van deze verzekeraar had vrijwel zeker ook tot de ondergang van Goldman Sachs geleid. De redding van AIG kwam Goldman dus als geroepen. Warren Buffett – zelf grootaandeelhouder van Goldman Sachs – deed de uitspraak dat de bank inmiddels zo onpopulair is geworden dat bijbelboek Genesis wellicht herschreven zou moeten worden waarbij niet Eva maar Goldman de appel aan Adam zou moeten geven.

Maar wat behelst nu deze aanklacht van de SEC tegen Goldman Sachs? Verschillende hedge funds – waaronder gigant Paulson & Co. - voorzagen een ineenstorting van de Amerikaanse huizenmarkt en wilden hier graag op inspelen. Speculatie op een daling van de huizenmarkt was echter moeilijk dus diende er een geschikt instrument te worden gecreëerd. Zodoende werd een pakket hypotheken samengesteld uit risicovolle staten als Arizona, Californië, Florida en Nevada. Dit pakket werd aan klanten van Goldman Sachs aangeboden terwijl Paulson & Co er tegen konden speculeren. Op dit pakket werd een verzekering afgesloten. Deze verzekeringspremie werd mede door de ABN Amro geïncasseerd. De bank schatte het risico dat het mis zou kunnen gaan erg laag in en incasseerde 1,5 miljoen dollar per jaar om een onderliggende waarde van ruim 900 miljoen dollar  te verzekeren. Het ging mis.

De grote vraag in deze luidt echter wie hier nu eigenlijk de echte schuldige is. De vermaledijde Amerikaanse zakenbank die een luchtbel uiteen zag spatten en een middel vond om er aan te kunnen verdienen of de “sophisticated” managers van diverse Europese banken die blijkbaar geen flauw benul hadden waarmee ze bezig waren? Waar hebben we dat meer gezien? Want wat is nu een verzekeringspremie van 1,5 miljoen dollar afgezet tegen een neerwaarts risico van ruim 900 miljoen?  Geen enkele goede belegger gaat akkoord met een dergelijke risico/rendementsverhouding. Buffett sprak in deze van het oppikken van dubbeltjes vlak voor een naderende stoomwals.

Het heeft er meer van weg dat het ernstige gebrek aan kennis van een aantal Europese “top” bankiers pijnlijk is blootgelegd en dat men nu de schuld van zijn verlies probeert af te wentelen op een belegger die wel tijdig inzag dat de bomen niet eeuwig tot aan de hemel groeiden. En voor wat betreft de vele claims die Goldman nog te wachten zouden staan wanneer ze deze zaak verliezen: normaal worden dit soort zaken tussen de SEC en de betreffende banken geschikt, grotendeels buiten de publiciteit. Dat dit nu niet gebeurt heeft te maken met twee zaken. Goldman Sachs voelt zich blijkbaar zeker van zijn zaak want anders had men wel geschikt. En er wordt momenteel een nieuwe wet voorbereid in de VS om de financiële industrie verder aan banden te leggen. Deze zaak helpt daarbij natuurlijk enorm. 

Jan-willem Nijkamp
Inmaxxa Vermogensbeheer
Datum 21 april 2010