Het lot van de puinruimer

Eindelijk was het zo ver. Silvio Berlusconi wist nog behoorlijk veel controverse te overleven, maar nu is het dan toch over en uit met zijn politieke carrière. Na alle ranzige en bizarre schandalen deed uiteindelijk de eurocrisis de mediamagnaat de das om. Is de crisis toch nog ergens goed voor geweest. Nu is het aan tegenpool Mario Monti om Italië te gaan hervormen. Monti kondigde zondag meteen al 25 miljoen extra bezuinigingen aan voor het noodlijdende land. Mooi plan, nu de uitvoering nog.

De blijdschap rond de komst van Mario Monti is natuurlijk begrijpelijk. Monti is een rustige intelligente man met een indrukwekkende staat van dienst, zeker in vergelijking met zijn voorganger. Daarnaast heeft hij het respect van veel Italianen, vooral van degenen die nu wel klaar waren met de streken van Berlusconi. Monti wordt verder breed gesteund, zowel in Europa als in de rest van de wereld. Het lijkt dan ook de trend van de huidige tijd te worden: de EU en het IMF bepalen de leiders van de door schulden geplaagde landen, niet het volk.

Maar de vraag is of zelfs een man als Mario Monti de puinhopen van Berlusconi kan wegwerken. Italië kampt met een staatsschuld van 1.900 miljard euro (120 procent van het bruto nationaal product). Er moet op korte termijn 60 miljard bezuinigd worden, het ontslagrecht moet versoepeld worden, de rijken moeten meer belasting gaan betalen en de pensioenleeftijd moet worden verhoogd. Dat alles moet gebeuren in een traag, bureaucratisch en corrupt systeem waar veranderingen moeilijk door te voeren zijn. Hoe is het bijvoorbeeld mogelijk dat Berlusconi jarenlang binnenlands wanbeleid heeft kunnen voeren zonder dat er een (politiek) mechanisme was dat er voor zorgde dat hij moest vertrekken? Monti gaat in zijn eigen land dan ook van alle kanten tegengewerkt worden.

Dat hele proces gaat dus tijd kosten. Tijd die het land en de eurozone niet hebben. Ondertussen zal de onrust op de beurzen natuurlijk gewoon blijven. Het is een ondankbare taak voor Monti, al dat puinruimen. En hoewel de omstandigheden veel verschillen is er wel een vergelijking te maken met de overname van het presidentschap in de Verenigde Staten in 2008. Ook toen was het een intellectueel (Obama) die het overnam van een clown (Bush jr.) die met zijn jarenlange wanbeleid een bende had gemaakt van de binnenlandse politiek. Resultaat? Na jarenlange tegenwerking van binnenlandse politieke instanties maakt Obama amper vorderingen. Nogmaals: de situatie is heel anders, maar het illustreert hoe moeilijk het voor een gekwalificeerd iemand is om de puinzooi van een incapabele voorganger op te ruimen. Niet omdat diegene de materie niet zou aankunnen, maar omdat de tegenwerking te groot is. Het is altijd makkelijker om iets af te breken dan om het vervolgens weer op te bouwen. Monti gaat het aan den lijve ondervinden.

Zoals ik vorige week al op deze plek al besprak hoeft Mario niet op veel steun te rekenen van die andere Mario (Draghi). De ECB is erg terughoudend bij het beschermen van eurolanden die volgens de centrale bank zelf op zoek moeten naar investeerders. Hopelijk helpt het Italië dat het nog altijd in een betere staat is dan Griekenland, Portugal en Ierland en dat het land nog steeds de derde economie van Europa is. Des te groter de belangen om het land behoorlijk te gaan hervormen. Mario Monti is niet te benijden.

Sten Lemmens is Marketwatcher bij IG Markets Nederland dat handel in CFD's aanbiedt in Nederland. Deze column bevat geen beleggingsadvies. Verder kunnen eventueel gesuggereerde adviezen niet voor bepaalde beleggers van toepassing zijn. Opvolging van adviezen dient in samenspraak met een deskundige beleggingsadviseur.