China gaat doorgroeien tot een economische superpower en zal alle mogelijke obstakels weten te overwinnen. Daar is Han de Jong, topeconoom van ABN Amro, van overtuigd. Tijdens het seminar Reken op China ging De Jong in op de mogelijke belemmeringen voor de economische groei en hoe de Chinezen daar mee om zullen gaan.

De Jong mixte feiten met humor tijdens zijn voordracht. Zo haakte hij in op de woorden van Jochum Haakma, die aangaf dat een golf van Chinese toeristen te verwachten is in Nederland en Europa. De toeristische sector is dus interessant. Han de Jong: "Als econoom geef ik geen beleggingsadviezen, maar gelet op de aanstaande toestroom van Chinese reizigers: turbo long Beter Bed misschien?"

Naast deze 'tip' ging hij in op de vraag die hem regelmatig gesteld wordt of China zal blijven groeien en zich zal blijven ontwikkelen: "Ik zeg dan altijd maar dat de groei van een economie zich laat vergelijken met een mensenleven. Kijkend naar mezelf heb ik mooie dingen en vervelende dingen meegemaakt. Heb ik me ooit pijn gedaan? Zeker. Ben ik verliefd geweest? Natuurlijk. Heb ik dingen geleerd in mijn leven? Absoluut. Heb ik verlies geleden? Regelmatig. Ben ik gelukkig geweest? Zonder meer. Heeft mijn vrouw ooit mijn auto in de prak gereden?....... Ik zeg altijd: elke dag een krasje, daar neemt ze haar tijd voor."

Muur

Nadat De Jong met wat kwinkslagen de aandacht van de zaal had verfrist, ging hij in op de vraag, of de groei van de Chinese economie niet uiteindelijk tegen een stenen muur zou stranden: "China levert sinds 1990 een constante bijdrage aan de mondiale groei, hetgeen betekent dat de vermeende volatiliteit meevalt. Feitelijk zijn er vier hoofdredenen te bedenken waarom de groei van de economie geremd kan worden: een gebrek aan personeel, een gebrek aan kapitaal, fysieke beperkingen en slechte governance."

"Op het vlak van personeelstekort is waarneembaar dat China zwaar inzet op onderwijs. De Chinezen beschikken ook over een enorme bereidheid en wil om verder te komen en met name de Engelse taal wordt zeer breed aangeboden in het onderwijs. Kennis daarvan wordt onmisbaar geacht. Daarbij komt, dat miljoenen Chinezen vanuit de landbouw een overstap maken naar de industrie. Het potentieel arbeiders is dus enorm en zal het personeelstekort moeten kunnen oplossen, gekoppeld met de verbeterde scholing van de jeugd."

"Qua kapitaal is bekend dat China zich suf spaart. Het land beschikt over enorme hoeveelheden geld, dat langzaamaan ook zijn weg naar de beurs vindt. Wel is het zo dat de ongebruikelijke verhouding, in onze ogen, van consumptie en investering vraagt om een andere beoordeling van de situatie. Op zich is het wel nadelig dat te weinig geconsumeerd wordt; dat zou de groei schade kunnen berokkenen. Het is lastig om dat te beoordelen, juist vanwege onze onbekendheid met deze verhouding."

Fysieke beperkingen

De Jong voorziet vooral op korte termijn mogelijke problemen inzake fysieke tekorten: "Op milieutechnisch gebied heeft men een inhaalslag te maken; dat is in China echt zeer problematisch en kan hen parten gaan spelen. Daarnaast is een tekort aan grondstoffen een bekend probleem; om die reden is men al onder meer actief in Afrika om benodigde commodities veilig te stellen. Ook op het vlak van elektriciteitstekorten kan China nog problemen ondervinden. Tenslotte spelen ook voedseltekorten een rol."

"De governance, als vierde punt, in China is slecht. Juridisch zit het land niet goed in elkaar, wat uiteraard de groei op termijn zou kunnen remmen. Ook de corruptie is enorm en men doet bijvoorbeeld helemaal niet moeilijk om toeristen af te zetten. China zal dit moeten verhelpen wil het de volgende stap kunnen maken."