Volgens Graeme Maxton, Azië-expert van The Economist, moeten beleggers zeker niet zomaar in China stappen: "Wie denkt: '1,3 miljard mensen en een jaarlijkse groei van 11 procent, dat kan niet mis' vergist zich. China is risicovol en beleggers doen er verstandig aan zich te laten adviseren door iemand die de markt goed kent."

De geboren Schot Maxton, woonachtend in Wenen en Hong Kong, begon zijn toespraak tijdens het seminar Reken op China van ABN Amro Markets met het tonen van een aantal foto's. Onder het motto 'Everything is possible, nothing is easy' kwam een reeks afbeeldingen voorbij van moderne technologische en bouwkundige hoogstandjes, afgewisseld met beeltenissen van armoede, vervuiling, rampen en protestacties. "Ik laat u dit zien," aldus Maxton, "Om de vele gezichten van China te laten zien. Men is in staat tot fabelachtige prestaties, maar kent tegelijkertijd ook veel intrinsieke problemen."

Plaats

Maxton begon met het positioneren van China in de wereld: "Op de eerste plaats is China een gigantisch land. Dan wordt vaak verondersteld dat dit op elk gebied zo is. Maar in absolute zin vormt het nog maar 6 procent van het mondiale economiecijfer. In die zin is China verhoudingsgewijs klein en zelfs nog steeds kleiner dan Japan. Wel is de verwachting dat China Japan in 2030 voorbij zal zijn gegaan, hetgeen tot veranderde politieke en sociale verhoudingen zal leiden in Azië."

"Daarnaast weet het meer buitenlands geld aan te trekken dan alle andere Aziatische landen samen. Op dat gebied is India juist erg overschat. China is verder erg groot in de bijdrage die het levert aan de mondiale economische groei. China neemt een derde voor zijn rekening. Meer bepalend echter voor de positie die de Chinezen voor zichzelf in gedachten hebben, is het feit dat het land in 1820, samen met India, meer dan de helft van de wereldeconomie vertegenwoordigde. Het is belangrijk te beseffen dat Chinezen dit ook als uitgangspunt hebben: wij zijn de grootste, wij hebben de meeste mensen, wij hebben het rijke verleden en de top is waar wij thuis horen. Uiteindelijk wil China alles domineren."

"Ook vanwege dat rijke verleden moet het westen niet verwachten dat men op enig moment de eigen cultuur of politiek zal laten varen. Er zal dan ook zeker geen westerse democratie komen in China, dat is uit te sluiten. Ik verwacht in eerste instantie eerder een opzet zoals Zuid-Korea die nu heeft. Naar verloop van tijd zal men mogelijk overstappen op een systeem dat vergelijkbaar is met dat van Japan of Singapore."

Economische ontwikkelingen

Volgens Maxton zal China de komende jaren zwaar blijven inzetten op een aantal sectoren die derhalve ook de beste kansen zullen blijven bieden: "Olie, energie, de financiële sector, telecom en de automobielindustrie zullen het komend decennium nog zeker interessant blijven. De overheid heeft daaraan prioriteit gegeven en dat maakt het verschil in China."

De economische voortgang van China kent wel een aantal bedreigingen, meent Maxton: "Het banksysteem is niet op orde, opgeworpen handelsrestricties, ook voor buitenlands geld, kunnen de Chinezen opbreken en ook de inflatie vormt een zeker risico. Daarnaast zou men nog wel eens hinder kunnen ondervinden van hun gebrek aan respect voor milieu, moraliteit en sociale stabiliteit."

"Het milieu is een gigantisch probleem; 300 miljoen mensen ontberen schoon drinkwater en van de 20 meest vervuilde steden op aarde liggen er 16 in China. Daarnaast is het aantal kankergevallen in de laatste tien jaar met 20 procent gestegen. Duidelijk is dat men daar iets aan moet doen."

Moraliteit

"Op het vlak van moraliteit maak je in China soms de vreemdste zaken mee. Een echtpaar wilde hun huis niet verkopen aan een projectontwikkelaar. Die kocht vervolgens alle grond om hen heen op en groef die gewoon af om hen zo te dwingen alsnog te vertrekken." Op een surrealistische foto toonde Maxton het huis, dat op een hoop zand stond met daarom heen een metersdiepe bouwput.

"Een ander voorbeeld is de verkoper van eendeneieren. Omdat rode dooiers geluk brengen volgens de Chinezen, spoot die een giftige kleurstof in het ei om zo meer winst te kunnen maken. Nog schrijnender misschien is dat in China meer dan de helft van alle antimalariamiddelen op de markt nep is en dus niet werkt."

"Op het gebied van copyright zijn Chinezen natuurlijk helemaal sans scrupules", aldus Maxton. "Die maken echt alles na; van auto's tot medicijnverpakkingen en van dure koffiemerken tot kunst. Een handelaar in de markt van namaakspullen uit Sjanghai zei mij ooit: "We can copy everything, except your mother."

Personeel

"Zelfs in een land met 1,3 miljard potentiële werknemers bestaat de kans dat personeelstekorten ontstaan", volgens de Economist-journalist om een ander risico te beschrijven dat de Chinese groei parten kan spelen. "Een van de belangrijkste prioriteiten van de overheid is het proberen te bewerkstelligen dat genoeg professionals te vinden zijn in de nabije toekomst."

"Nu is de gemiddelde leeftijd 33 jaar, maar het land vergrijst sneller dan Duitsland. In sommige sectoren is dat probleem overigens al actueel; er bestaat al een tekort aan advocaten, accountants, dokters en piloten. Maar ook de arbeidskrachten in algemene zin lopen risico's, doordat de 1 kind per gezin regeling op termijn een rol gaat spelen."

Beleggen

Maxton betoogt dat beleggen in China goede kansen biedt, maar niet zonder risico is: "Wie denkt: '1,3 miljard mensen en een jaarlijkse groei van 11 procent, dat kan niet mis' vergist zich. China is risicovol en beleggers doen er verstandig aan zich te laten adviseren door iemand die de markt goed kent. Je moet niet zomaar naïef in China stappen. Met name de ongewone volatiliteit is niet iets voor beleggers met een zwak hart. Op een dag 9 procent omlaag is geen ongewone zaak."

"De meest voor de hand liggende beleggingskansen zijn natuurlijk onder meer infrastructuur en industriële ontwikkeling. Minder voor de hand liggend en misschien juist daarom extra interessant zijn onder meer diabetesmedicijnen, omdat China in de nabije toekomst een enorme golf te wachten staat met suikerpatiënten. Daarnaast zie ik kansen in milieutechnologie en agriculturele suppliers."         

Graeme Maxton

Graeme Maxton is naast schrijver ook presentator en gespecialiseerd in de Aziatische zakenwereld en economie. Hij zit regelmatig conferenties voor van The Economist en bracht de videoreeks ‘Doing Business in Asia’ op de markt. Als schrijver is hij actief voor onder meer The Economist, The World In series, Scotland on Sunday, The Sunday Post, The South China Morning Post, Business China en Business Asia.

Daarnaast is hij geregeld als expert te gast bij zenders als CNN, CNBC en BBC. Maxton studeerde economie en operationeel onderzoek en is lid van de economic policy committee van de Hong Kong General Chamber of Commerce. Hij woont in Wenen en Hong Kong.

Klik hier voor de website van Graeme Maxton