Amerikanen begeleiden hun economie met een niet aflatende stroom aan economische cijfers. Elke dag worden wel cijfers gepubliceerd over de stand van de economie. De Fed, onder aanvoering van Ben Bernanke, komt elke maand bijeen voor een rentebesluit. Daar tussendoor verzorgen ze diverse optredens. De uitspraken van de Fed zijn de orakels van de tegenwoordige tijd.
Ook de nieuwsdiensten die rapporteren over de economie kan drama niet ontzegd worden. In onzekere tijden als nu kunnen ze de loop van de markt bepalen. Zeker als ze een half uur voor sluitingstijd met ‘belangrijk’ nieuws komen, zoals vorige week nog gebeurde met nieuws over obligatieverzekeraar Ambac bij cnbc.com. De nieuwsdiensten werken uitermate effectief. Binnen enkele minuten na het bekend worden van een cijfer, kan iedereen het op Internet nalezen, vaak voorzien van een suggestieve kop.
Beurzen in gijzeling genomen door de VS
Sinds de start van de kredietcrisis in augustus 2007 staat de economie er in de VS niet meer zo sterk bij. Dachten we in augustus nog dat de problemen snel verholpen zouden zijn, nu, in maart en na vele miljarden afschrijvingen bij banken, zijn de problemen er nog steeds en het einde is nog niet in zicht.
Alle beurzen op de wereld zijn inmiddels in gijzeling genomen door de VS. De Amerikanen hebben hun gevoel voor drama zo goed geperfectioneerd, dat de gehele financiële wereld al sinds augustus 2007 ademloos toekijkt. Naar elk macro-economisch cijfer uit de VS wordt reikhalzend uitgekeken. Komt er een einde aan de kredietcrisis? Groeit de economie weer? Neemt het consumentenvertrouwen iets toe, neemt de inflatie toe, de inkoopmanagersindex, het aantal huizenverkopen, het aantal werkelozen etc. etc. Zo gaat het maar door, elke dag weer cijfers. Het Amerikaanse probleem is inmiddels het probleem van de gehele wereld geworden terwijl de problemen toch zeer Amerikaans zijn.
Kredietcrisis Amerikaans probleem
Het probleem is eigenlijk heel simpel: Amerikaanse banken hebben de afgelopen jaren op agressieve wijze hypotheken aan de man gebracht. Ook aan mensen die dat maar net konden betalen. Daarbij verloren ze de risico’s uit het oog. Een groeiend aantal bewoners kon door een stijgende rente de hypotheeklasten niet meer opbrengen en werd uit hun huis gezet. Daardoor daalden de huizenprijzen en namen de problemen nog sterker toe.
Na vijf vette jaren waarin de huizenprijzen elk jaar sterker toenamen en de winsten van de banken eveneens, volgt er nu een correctie waarin het einde van de huizen-‘boom’ moet worden verwerkt. Niet alleen door te hebberige banken, maar ook door bouwmarkten, producenten van meubilair, keukens, bouwmaterialen, aannemers en alle andere bedrijven die op de één of andere manier met bouwactiviteiten te maken hebben. Dat gaat gepaard met een tijdelijke afname van de economische groei. Dat is het eigenlijk.
In Nederland hebben wij in 2000 en 2001 ook zo’n daling van de huizenprijzen meegemaakt. Dat duurde een jaar en leidde niet tot problemen.
Dalende beurzen in alle landen
Geeft de Amerikaanse kredietcrisis problemen in andere werelddelen? Weinig. Natuurlijk zijn er ook afschrijvingen bij Europese banken. Maar de meeste banken hebben nog steeds vele miljarden winst en raken in het geheel niet in de problemen. Kijk maar naar ING en Fortis.
Toch dalen alle aandelenbeurzen. Het vreemde is: ze dalen procenten meer dan de Amerikaanse beurzen! Bij elk negatief nieuws uit de VS dalen ze iets meer en bij elk positief nieuws stijgen ze iets minder dan de Amerikaanse beurzen. Zo kan het gebeuren dat de AEX op -13% staat en de Dow Jones op -8%.
De beurzen dalen vanwege de angst dat de kredietcrisis ook buiten Amerika invloed zal krijgen. En daarmee wordt het een self-fulfilling prophecy. Dat de beurzen dalen is namelijk wél een probleem. Daardoor nemen ook de rendementen op beleggingen af. En daardoor stellen mensen duurzame aankopen uit en neemt alsnog de economische groei af. Indirect dus toch veroorzaakt door de kredietcrisis van de Amerikanen. Alle beurzen laten zich meeslepen. Alsof ze naar een spannende Hollywood-film kijken. Helaas weten we het eind van de film nog niet. Het zou beter zijn als we zelf het eind bepaalden.
Martin Plooi
|