De uitspraak vorige week van Moammar Gadhafi van Libië dat hij zou strijden tot de laatste druppel bloed en waarbij hij zijn aanhangers opriep om de straten te heroveren en tegenstanders aan te vallen, zorgde voor schrik over de wereld waardoor beurskoersen 1,5% daalden op dinsdag. Libië is de 15e olieproducent van de wereld en exporteert 1,2 miljoen vaten per dag. Dat is 2% van de dagproductie.
Door de ongeregeldheden liep de export van olie uit Libië voor meer dan de helft terug. De prijs van een vat Brent steeg tot boven de $114 per vat. De benzineprijs in Nederland bereikte met 1,70 euro voor een liter de hoogste prijs ooit. Dat is overigens een ongunstiger verhouding als in 2008 toen de olieprijs tot $149 steeg en de benzineprijs niet hoger kwam dan 1,69. Wie profiteert hier?
Vorige week daalden beurzen ongeveer 2%, maar deze week was al weer herstel zichtbaar. Afgelopen donderdag steeg de Dow Jones bijna 200 punten na uitstekende economische vooruitzichten. Beleggers legden de politieke problemen in de Afrikaanse landen naast zich neer en profiteerden van de gedaalde koersen.
Er zijn meerdere redenen om te veronderstellen dat de beursrally tussen nu en twee maand in volle hevigheid wordt voortgezet. De sleutelwoorden zijn winterweer en werkgelegenheid.
Winterweer
Precies zoals vorig jaar hebben de Verenigde Staten in januari te maken gehad met bijzonder slecht winterweer, waarbij vooral in het noordoosten twee keer zoveel sneeuw viel als gewoonlijk. Over een periode van zeker een maand viel steeds weer een pak sneeuw die het openbare leven ontregelde. Meer dan 1000 vluchten werden opgeschort, het verkeer zat op slot en mensen bleven thuis. Daardoor viel een aantal economische cijfers tegen. Zo stegen de consumentenuitgaven in de VS in januari slechts 0,2% terwijl Amerikanen in januari 1% meer verdienden. In december gaven ze nog 0,7% meer uit.
In februari zijn de economische cijfers uit de VS echter opperbest. Het consumentenvertrouwen bereikte de hoogste stand in drie jaar, de ISM inkoopmanagersindex voor de industrie steeg het sterkst sinds 2004 tot een stand van 61,4%. Dezelfde index, maar dan voor de dienstensector, steeg het sterkst sinds april 2006 tot een stand van 59,7.
Ook de Fed wordt steeds optimistischer en constateerde woensdag in het ‘Beige Book' dat in alle 12 Fed-districten de economie in januari en begin februari matige tot gemiddelde groei vertoonden.
Werkgelegenheid
Woensdag en donderdag zorgden gunstige cijfers over de werkgelegenheid voor nog groter optimisme. Salarisstrookverwerker ADP publiceerde cijfers over februari waaruit bleek dat het aantal banen in de private sector in februari met 217.000 was gestegen. Dat was meer dan analisten hadden verwacht en ook meer dan de banengroei over januari die toen op 189.000 uitkwam.
De officiële werkgelegenheidscijfers weken in januari nogal af van die van ADP. De overheid kwam op een banengroei van slechts 50.000. Maar dat zou kunnen worden veroorzaakt door verschillende meetmethoden. De overheid telt alleen iemand als hij in dienst is én wordt betaald; ADP als hij in dienst is. Vanwege het slechte winterweer waren in januari relatief veel werknemers niet aan het werk en werden dus niet betaald.
Hieronder een figuur met groei van de werkgelegenheid in de private sector, zoals berekend door salarisstrookverwerker ADP en de Amerikaanse overheid.

Ook het aantal eerste aanvragen voor werkloosheid daalde in de VS de laatste maand sterk. Vorige week bedroeg de daling 22.000 tot 391.000. Deze week daalde het aantal aanvragen zelfs tot 368.000. Begin 2009 waren er nog 650.000 aanvragen, en afgelopen zomer stond het aantal op 500.000.
Beursrally in twee maanden
Beleggers verwelkomden donderdag het goede nieuws met een koersstijging van 1,5%. De Dow sloot donderdag weer op 12.258 punten, nog maar 1% verwijderd van de hoogste stand van 12.400 punten die dit jaar op 18 februari werd bereikt. De AEX sloot op 367 punten, een kleine 2% onder de hoogste stand.
Beleggers hopen op een verrassing als vrijdag de officiële werkloosheidscijfers over februari worden publiceerd. De hoge werkloosheid (nu op 9%) is het grote struikelblok op weg naar verder herstel van de Amerikaanse economie – en de wereldeconomie.
Het grote optimisme onder Amerikaanse consumenten, de sterke groei van de productie in industrie en dienstensector én het betere weer kunnen er voor zorgen dat de werkgelegenheid al over februari kan zijn verbeterd. De sterke cijfers van ADP en de gedaalde werkloosheidsuitkeringen wijzen in die richting. Als de werkgelegenheidscijfers vrijdag meevallen, dan zal de beursrally worden voortgezet. Ook als de werkgelegenheidscijfers vrijdag toch niet overtuigen, dan is het slechts een kwestie van hoogstens enkele maanden, voordat de werkloosheidscijfers verbeteren. De kans op een beursrally binnen de komende twee maanden is daarom groter dan de kans op een beurscorrectie, eventuele politieke escalatie in Noord-Afrika voorbehouden. Want als de crisis overslaat naar de grote olie-exporterende landen zoals Saoedi-Arabië (30% van de wereldproductie), dan ontstaat een heel ander plaatje.
Martin Plooi
Martin Plooi
|