Het centrale thema van de verkiezingscampagne van Barack Obama was ‘Change’. Verandering in de manier waarop dingen geregeld worden, verandering in de manier van denken.

Obama kwam al ruim voor zijn inauguratie met een stimuleringsplan van $825 miljard voor de economie waarin 2 tot 3 miljoen banen zouden worden geschapen. Vorige week werd het stimuleringsplan al in het Huis van Afgevaardigden aangenomen. De Senaat moet nog stemmen. Uiteindelijk moet het stimuleringsplan rond 15 februari zijn aangenomen.

Zijn plannen voorkwamen dat de beurzen sterk wegzakten. Slechte economische cijfers zorgden steeds voor dalende beurzen; elke aankondiging van een nieuw plan van Obama voor stijgende beurzen. Desondanks beleefde de Dow Jones de slechtste januari-maand ooit. De Dow daalde 8,8%.

Afgelopen donderdag werd een daling van de Dow Jones voorkomen door de aankondiging van nieuwe plannen voor de besteding van de $350 miljard aan TARP-geld. Minister van Financiën Timothy Geithner zal de plannen op 9 februari toelichten.

Bad bank

De laatse week werd gesproken over de oprichting van een ‘bad bank’. Deze bank zou voor een deel de slechte leningen van banken moeten opkopen zoals ook al in september in het plan van minister Paulson werd voorgesteld. Ook zullen banken weer met investeringen worden geholpen, alleen zal nu worden geëist dat het geld voornamelijk zal worden besteed aan leningen aan consumenten en kleine bedrijven.

Er gingen zelfs geruchten over het veranderen van belastingregels om nieuwe afschrijvingen bij banken te voorkomen. Sinds december 2007 is namelijk de ‘mark to market’-regel van kracht, die zoveel inhoud dat bezittingen naar marktwaarde moeten worden gewaardeerd. Omdat de handel in waardepapier in subprime en in Alt-a hypotheken vrijwel stil ligt, kan er geen waarde worden bepaald, en wordt een boekhoudkundige waarde bepaald die flink lager ligt dan normaal. Daardoor ontstaan de beruchte afschrijvingen, die de markt al anderhalf jaar in zijn greep houden. Zolang de handel in dit waardepapier niet herstelt, blijft de waarde afnemen.

Geld uitgeven kost tijd

Als de plannen van Obama worden goedgekeurd, dan verwacht de markt ook maatregelen. De markt wil daden zien. In oktober, toen het vorige stimuleringsplan werd goedgekeurd, daalden de beurzen omdat duidelijk werd dat de regering nog maanden nodig had om de plannen te implementeren. Die tijd wilden beleggers de regering niet geven waardoor beurzen in een vrije val terecht kwamen.

Het is dus cruciaal dat niet alleen plannen worden aangekondigd en goedgekeurd, maar dat de plannen ook zo snel mogelijk worden uitgevoerd. In dat opzicht wacht de regering Obama een tweede uitdaging. Geld snel maar ook op de juiste manier uitgeven is niet zo gemakkelijk. De besteding van $825 miljard zal niet in 1 maand kunnen worden vormgegeven. De regering gaf zich anderhalf jaar om al het geld uit te geven. Het is echter te hopen dat al in de eerste weken aankondigingen van bestedingen worden gedaan.

Ook de besteding van de $350 miljard aan TARP-geld blijft onduidelijk. Struikelblok bij het ‘bad bank’-idee is hoe de waarde van subprime- en Alt-a hypotheken moet worden bepaald. Het is van belang de banken niet met extra verliezen op te zadelen als de effecten worden verkocht. Ook over de manier waarop $50 tot $100 miljard aan hulp aan huizenbezitters moet worden uitgegeven is nog geen duidelijkheid. De overheid wil nu echt helpen, maar het kost tijd om de juiste methode te bepalen.