Obama’s economische team moet snel met een oplossing komen voor de in nood verkerende Amerikaanse financiële sector. Nationalisatie van banken is één van de opties, maar dat ligt aan de overkant van de oceaan erg gevoelig. De Verenigde Staten zouden immers het Mekka van de vrije economie moeten zijn.
Er moet naar alle waarschijnlijkheid nog heel veel geld gestoken worden in de financiële sector door de Amerikaanse overheid. En daar ligt een probleem. Want de Amerikaanse belastingbetaler heeft al heel veel geld gestoken in de Amerikaanse financiële sector. Het zou niet onredelijk zijn om hem of haar daar ook wat voor terug te geven. En dan is (gedeeltelijke) nationalisatie eigenlijk de enige optie. Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, zei hierover: “Als we de banken willen versterken, moet de belastingbetaler ook wat van deze versterking terugzien. Sommige mensen noemen dat nationalisatie.”
Tot nu toe heeft Obama’s team de term nationalisatie weten te vermijden. Er wordt nu vooral nog gepraat over het oprichten van een ‘bad bank’, die de problematische leningen van banken over moet nemen. Maar in dit geval draait de belastingbetaler op voor de problemen bij de banken. De regering neemt de slechte leningen op in een ‘bad bank’, maar profiteert niet van de meer succesvolle leningen die banken hebben uitstaan. In deze situatie worden belastingbetalers opnieuw de dupe en worden de banken niet afgestraft voor hun risicovolle beleid van de afgelopen jaren.
Nationalisatie komt eigenlijk niet voor in het Amerikaanse woordenboek. De Republikeinen die op hun tong hebben moeten bijten toen Bush het reddingsplan van 700 miljoen goedkeurde, zullen nu voorop staan om Obama te betichten van ‘socialisme’. De regering van Obama zal als zij kiest voor nationalisatie dan ook voor een andere term kiezen om het overheidsbelang aan te duiden. Overigens is nationalisatie in de bankensector op dit moment geen vreemd verschijnsel. Eerder werden er in verschillende Europese landen, waaronder ook Nederland (Fortis), banken geheel of gedeeltelijk genationaliseerd.
Bovendien heeft de Amerikaanse belastingbetaler nu al een aanzienlijk belang in verschillende banken. De Amerikaanse overheid heeft ongeveer 6% van de aandelen van Bank of America in handen en meer dan 8% van Citigroup. Verschillende insiders wijzen erop dat als je geen meerderheidsbelang in banken hebt, je ook geen directeuren kunt ontslaan of andere maatregelen kunt nemen. Met andere woorden: het kost de overheid wel veel geld, maar ze hebben nog niks over de banken te zeggen. Daarom zou nationalisatie misschien beter zijn, omdat de overheid dan de problemen bij de wortel aan kan pakken.
Joop van Vlerken
|