Temidden van deze karrevracht met ellende die over de beleggers wordt uitgestort is er reeds enige tijd een lichtpuntje te ontwaren. De mijnbouwers zijn sinds de bodem van november aan een opmerkelijke opmars bezig. Zo liepen de koersen van bijvoorbeeld BHP Billiton en Rio Tinto de afgelopen maanden op met respectievelijk 75 % en 100 %. Sinds de jaarwisseling staan bekende beleggingsfondsen gespecialiseerd in grondstoffen in de plus. Blackrock World Mining Fund steeg met 11 % en Carmignac Commodities met 8 %. Bedenk dat de MSCI Wereld index in dezelfde periode ruim 7 % aan waarde verloor.

 

De grondstoffensector was in de tweede helft van het vorig jaar volledig ingestort. De Dow Jones Stoxx 600 Grondstoffensector verloor de afgelopen 12 maanden meer dan 60 % aan waarde. Overal in de wereld dienden mijnbouwondernemingen hun productie te reduceren door mijnen te sluiten. Met als gevolg dat dit jaar voor 50 miljard dollar aan geplande investeringen worden uitgesteld. Dat is de productie van 2 tot 3 jaar ijzererts, koper en aluminium. De mijnbouwers zijn hun balans aan het versterken door liquiditeiten te sparen, investeringen uit te stellen, aandelen inkoopprogramma’s af te blazen, eerder aangekondigde overnames terug te draaien en werknemers op grote schaal te ontslaan. Hiermee wordt er voor de komende jaren een enorme schaarste aan grondstoffen gecreëerd. Er was nog maar ruim een half jaar geleden immers nog sprake van en zeer krappe markt voor nagenoeg alle metalen.

 

Van nature raken mijnen door hun dagelijkse productie steeds verder uitgeput. Wanneer er niet voor vervangende productie wordt gezorgd ontstaan er tekorten en wordt de basis gelegd voor explosieve prijsstijgingen in de toekomst. En dat proces lijkt inmiddels al in gang gezet. Juist op het moment dat de Chinese staalproducenten weer aan de onderhandelingstafel gaan zitten voor hun jaarlijkse besprekingen met ’s werelds grootste mijnbouwers over de prijs van ijzererts lijkt er weer beweging te komen in de staalprijs. Marius Kloppers, chief executive officer van BHP Billiton, Lakshmi Mittal van Arcelor en ook consultant Steel Business Briefing constateerden de afgelopen dagen hetzelfde: “De Chinese staalproducenten komen weer terug naar de markt en zijn weer aan het kopen”. Grote Capesize schepen – de grootste vervoerders van grondstoffen – die de afgelopen maanden massaal werkloos voor anker lagen in de havens varen de laatste tijd allemaal weer. En de Baltic Dry index – de wereldwijde graadmeter voor scheepvaarttarieven om grondstoffen te vervoeren – is sinds de bodem van december met 210 % gestegen van 663 naar 2055!

 

Deze index kijkt in tegenstelling tot veel andere gebruikte economische indicatoren niet terug maar heeft een daadwerkelijk voorspellende waarde. Zo daalde de Baltic Dry index vorig jaar met maar liefst 94 % en gaf daarmee perfect de verslechterende gezondheid van de wereldeconomie weer. Wanneer de wereldwijde vraag ook maar enigszins aantrekt zal dat het eerst te merken zijn bij metalen waarvan de prijs de stand van de wereldeconomie zeer goed weergeven zoals ijzererts, koper en staal. En de tarieven waarmee deze metalen overzee vervoerd moeten worden.

 

Natuurlijk is het nog te vroeg voor optimistische bespiegelingen over de wereldeconomie. De Baltic Dry index is een zeer volatiele index en na zo’n vernietigende val in de scheepvaarttarieven is een kort herstel niet buitengewoon. Maar een verdere voortzetting van dit herstel dient nauwlettend in de gaten gehouden worden. De Baltic Dry index heeft meer voorspellende waarde dan alle gretig met de consensus meehobbelende zelfbenoemde deskundigen die met alle plezier nog zwartere scenario’s voor de economie voorspiegelen. De vraag naar grondstoffen zal echter vroeg of laat weer gaan aantrekken met opnieuw een zeer krappe markt en stijgende prijzen tot gevolg. Beleggers doen er goed aan de prijzen van met name de metalen de komende tijd goed in de gasten te houden.

 

Jan Willem Nijkamp