In de VS waren beleggers opgelucht over de meevallende cijfers van de grote banken. Citigroup behaalde een winst van 1,2 miljard dollar in het vierde kwartaal, slechts weinig minder dan de 1,3 miljard vorig jaar. De winst over geheel 2011 lag echter 6% hoger dan de winst over geheel 2010. Wells Fargo kwam ook met cijfers. De winst steeg 20% tot 3,9 miljard dollar. Bank of America boekte winst door eenmalige baten van 5,3 miljard dollar vanwege de verkoop van aandelen van China Construction Corp. Morgan Stanley boekte als enige bank een hogere omzet, maar bleef zitten met een verlies(je) van 227 miljoen dollar. Dat was minder dan verwacht. Veel andere bedrijven komen vanaf nu met cijfers, te beginnen met Google, Microsoft, Intel en IBM. Bloomberg geeft een 9% hogere winstverwachting aan voor bedrijven uit de S&P 500.

Beleggers zijn zeer positief over de economie van de VS. Al het doemdenken van afgelopen zomer lijkt te zijn vergeten. Ook deze week waren er weer positieve cijfers. De Fed-index voor de economische ontwikkelingen in de regio New York steeg in januari tot 13,5. In december werd een stand van 8,2 gemeten. Ook de wekelijkse nieuwe aanvragen voor een werkeloosheidsuitkering in de VS daalden onverwacht sterk met 50.000 tot slechts 352.000. Dat was de laagste stand sinds april 2008.

Begin van de week bood nieuws uit China nog reden voor optimistisch beleggerssentiment. De economische groei nam in het vierde kwartaal met 8,9% toe ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar. Een groei van 8,7% werd verwacht. Het is een beetje vreemd dat beleggers hier zo op gefixeerd zijn, want de Chinese regering houdt de economische groei scherp in de gaten om te voorkomen dat de inflatie te ver oploopt door oververhitting van de economie. Daarom zijn de buffers van Chinese banken het laatste jaar al met 50% verhoogd tot 21,5% van het uitstaande kapitaal. Pas recent verlaagde de regering weer het percentage.

Maar wat vooral een grote rol speelde, is het idee dat de Europese schuldencrisis onder controle is. Het belangrijkste bewijs daarvoor werd afgelopen vrijdag geleverd door ratingbureau Standard & Poor’s. Die verlaagde de rating van Frankrijk van AAA naar AA+. In totaal werd de rating van negen eurolanden verlaagd. En wat gebeurde er op de beurs? Helemaal niets. Geen rimpeling, geen heftige koersschommelingen. Het toont aan dat de rol van ratingbureau’s in de huidige crisis is uitgespeeld. Enkele maanden geleden zou dit nieuws nog zijn ingeslagen als een bom, maar de inspanningen van het IMF, de opkoop van staatsobligaties van probleemlanden door de ECB, en afspraken binnen de EU over begrotingsdiscipline en vergroting van het Europese noodfonds, hebben het vertrouwen van beleggers vergroot. Daardoor is ook de sterk opgelopen rente op staatsobligaties van probleemlanden, weer tot redelijk normale cijfers gedaald.

De lucht is opgeklaard en aandelenbeleggers ruiken koopjes. Dat is de reden dat de AEX ook deze week weer steeg en donderdag sloot op 320 punten, de hoogste stand sinds begin augustus. Dat is de reden dat banken dit jaar tot de outperformers behoren. ING steeg al 29% en Aegon 21%. Maar ook de andere fondsen, die opbloeien als het economisch weer beter gaat, staan bovenaan. PostNL steeg 28%, Air France-KLM 25% en Arcelor Mittal 16%. De groep achterblijvers wordt gevormd door de stijgers van de laatste maanden. Goede fondsen, maar nu even niet aantrekkelijk. Hier zijn ASML, Heineken, Unilever, KPN en Royal Dutch Shell te vinden met een rendement van -2 tot +1% dit jaar.

Mijn eigen beursbarometer, die dagelijks geheel geautomatiseerd op basis van de koersontwikkeling van 150 beleggingsfondsen, een cijfer berekent voor het beleggerssentiment, blijft maar stijgen. Inmiddels staat de beursbarometer op 4,9 op een schaal van 0 tot 10. In de eerste helft van 2011 schommelde hij rond 5,5. In augustus, toen aandelenmarkten snel terrein verloren, kwam hij zelfs tot onder de 3.Vooral de laatste maand is de trend positief. Klik hier voor een grafiek.

Vrijwel alle beurzen hebben de stand van juli 2011 nog niet bereikt. Vrijwel alle beurzen stijgen, maar de meeste koerswinst wordt geboekt in Emerging Markets, Mijnbouw, Smallcaps en Finance. Verdere koersstijgingen liggen in het verschiet, zolang de Europese schuldencrisis op afstand blijft. Analisten verwachten dat 320 punten voor de AEX voorlopig een moeilijk te overbruggen weerstand zal blijven. Ik denk dat ze verrast zullen zijn, hoe snel die weerstand zal zijn gebroken. Het sentiment wordt op dit moment niet bedorven door allerlei slecht nieuws zoals afgelopen zomer. Daarom stappen steeds meer beleggers in en profiteren ze van koopjes. Dat kan nog wel eventjes doorgaan. Ook in 2009 was maandenlang sprake van een opluchtingsrally toen banken weer winst boekten. Ook toen weigerden analisten het te geloven. Hetzelfde is nu aan de hand. Sinds mei 2011 zijn beleggers in de ban van de Europese schuldencrisis en die ban lijkt eindelijk gebroken.

Martin Plooi