Het idee van een economische EU-regering, zoals voorgesteld door Merkel en Sarkozy is niet slecht. Sinds begin jaren '90 van de vorige eeuw zijn we gezamenlijk het pad ingeslagen van één Europa en een monetaire unie. Er is geen weg terug zonder dat dit tot grote chaos en een enorme kapitaalvernietiging leidt en dus moeten we voort. De vorming van een economische EU-regering is hierbij een stap voorwaarts naar een bredere gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor de overheidsfinanciën in de lidstaten. Uiteindelijk zou een dergelijke regering de opmaat kunnen zijn tot de vorming van een fiscale unie en de ‘Verenigde Staten van Europa'.
Voor een breed draagvlak is het mijns inziens wel van belang dat de afzonderlijke lidstaten soevereiniteit behouden voor de keuzes in hun landelijke begroting. Ook is het noodzakelijk dat er harde afspraken gemaakt worden over te treffen sancties indien de lidstaten zich niet houden aan een solide begroting of de schulden te ver laten oplopen. In het Stabiliteits- en Groeipact (1997) waren deze afspraken al gemaakt maar sancties bleven tot op heden achterwege. Het was juist Duitsland(!), samen met Frankrijk overigens, dat als één van de eerste de afspraken schond. In 2004 bedroeg het begrotingstekort van Duitsland 3,9 procent van het BBP, een overschrijding van de maximaal toegestane 3 procent derhalve. Ook in 2005 slaagde Duitsland er niet in om aan deze norm te voldoen.
Hoewel het Europese Hof eerder oordeelde dat landen een boete moeten krijgen indien zij het Stabiliteitspact overtreden, zijn er nooit sancties opgelegd. Ook Nederland heeft momenteel een groter tekort op de begroting. Vrijwel iedere lidstaat heeft derhalve boter op het hoofd. We moeten dan ook stoppen met het wijzen naar de PIIGS-landen, alsof zij alleen de oorzaak zijn van de huidige crisis.
De Eurozone is de grootste economie ter wereld en alle landen gezamenlijk hebben bovendien minder overheidsschuld dan de Verenigde Staten of Japan. Door de interne verdeeldheid wordt de Europese concurrentiekracht echter niet benut. Dat is jammer en kost heel veel geld. Hopelijk is het initiatief van Merkel en Sarkozy een eerste stap naar meer eenheid. Echte oplossingen zouden zijn zowel de ophoging van het noodfonds voor de landen die momenteel al te ver zijn afgegleden in de financiële malaise als de uitgifte van obligaties door de Eurozone (E-bonds).
Helaas is helemaal vooral deze laatste consensus nog ver te zoeken. Hoewel deze E‑bonds vanwege de goede verhandelbaarheid waarschijnlijk zeer eenvoudig geplaatst zouden kunnen worden onder (institutionele) beleggers en zich zouden kunnen meten met Amerikaanse ‘treasuries', moet het EMU-verdrag worden herzien voor er tot uitgifte kan worden overgegaan. Voordat de politiek hier op één lijn zit, zijn we, voorzichtig geschat, maanden verder.
Martine Hafkamp is algemeen directeur en eigenaar van Fintessa Vermogensbeheer. Gezond verstand en onafhankelijkheid worden vertaald in een heldere visie en weloverwogen beleggingsbeslissingen.
|