Het kiezen voor een politiek – economisch systeem werkt alleen wanneer er compleet en vol overgave voor die ene structuur wordt gekozen. Kapitalisme is het minst slechte politiek – economische systeem wat we kennen en ondanks deze zware tijden moeten we vertrouwen hebben in iets wat eigenlijk al jaren werkt. Eigenlijk is het heel simpel: er is geen systeem wat zich meer heeft bewezen dan het kapitalisme. Zijn er verbeteringen nodig? Absoluut. Wat dat betreft zijn deze tijden behoorlijk leerzaam (om er toch maar iets positiefs uit te halen). Hoe het kapitalisme van de toekomst er ook uit komt te zien, het is belangrijk niet te tornen aan de basisprincipes van het systeem: individuele vrijheid, eigendomsrecht en vrije markt.
Short
Mijn wenkbrauwen fronsten dan ook toen ik kort geleden las dat de Europese Commissie en het Europees Parlement afspraken hebben gemaakt om het 'naked short selling' te gaan verbieden. Wanneer alle partijen formeel instemmen met dit voorstel, dan zal het verbod volgend jaar november ingaan. Bij ‘naked short selling' wordt er gespeculeerd op de daling van een financieel instrument, bijvoorbeeld een aandeel, een index of een obligatie. In 2008 verbood Amerikaans toezichthouder SEC het short gaan voor enige tijd, maar viel hielp het niet: binnen een maand stonden de koersen 48% lager. Ook in Nederland werd short selling verboden toendertijd, maar de koersen van enkele belangrijke hoofdfondsen bleven dalen. We kunnen zelfs nog recenter terug gaan: heeft de ban op short selling in Italië, België, Frankrijk en Spanje gezorgd voor enige positieve stimulans op de beurzen de laatste maanden? Dacht het niet.
De betrokken partijen geven verschillende argumenten voor de invoering van deze maatregel: zo zou een (tijdelijke) ban ‘de markten kalmeren' en ‘speculatie tegengaan'. De Europese Commissie en het Europees Parlement maken zich blijkbaar erg veel zorgen over personen die geruchten verspreiden en vervolgens short gaan en daarmee de markten manipuleren. Dat is wel terecht. Maar doen de Europese Commissie en het Europees Parlement, door short selling te willen verbieden, niet juist even hard mee met het handelen op geruchten? Geven ze daarmee niet juist zelf toe aan roddels en rumoer? Het spreekt niet van erg veel vertrouwen in het jarenlang zo gevierde kapitalistisch systeem wanneer er bij wat problemen meteen het hele vrije marktprincipe overboord gegooid wordt. Is het kapitalisme niet sterker dan een paar geruchten?
Marktmanipulatie
Alsof iedereen die in deze tijden short gaat ook meteen een vermogen verdient en daarmee de markt dieper in de zorgen drukt. Zo simpel ligt het niet. Daarnaast: wanneer iemand zijn aandelen verkoopt zit er toch altijd een koper aan de andere kant? Op een gegeven moment moet de belegger die aandelen toch weer terugkopen? Speculeren op koersdalingen is goed voor de liquiditeit op de beurzen. Wanneer een dergelijke cyclus verboden wordt, wordt de markt lamgelegd. Over marktmanipulatie gesproken.
De AFM verklaarde al eerder geen enkele reden te zien om short selling te verbieden. “In normale marktomstandigheden vervult short selling een nuttige rol in het prijsvormingsproces. In uitzonderlijke omstandigheden kunnen verkoopstrategieën in combinatie met het verspreiden van geruchten als verboden marktmanipulatie worden beschouwd. Op basis van alle beschikbare informatie ziet de AFM op dit moment geen noodzaak om in Nederland een verbod in te stellen.” Compleet terechte visie natuurlijk, maar wanneer er in het ene land geen short selling mogelijk is en in het andere land wel, dan gaan indices scheef lopen en zullen correlaties uit de bocht vliegen.
Ik mag dan ook hopen dat het uiteindelijk niet tot een verbod zal komen. Ik snap de zorgen van Europese Commissie en het Europees Parlement echt wel natuurlijk. Wat dat betreft kan ik veel meer begrip opbrengen voor hun plan om Credit Default Swaps strenger te reguleren. Maar short selling tegen gaan? Spreek nou eens vertrouwen uit in het kapitalistisch systeem en de daarbij behorende vrije markt en pak het geruchten - probleem aan de goede kant aan.
Sten Lemmens is Marketwatcher bij IG Markets Nederland dat handel in CFD's aanbiedt in Nederland. Deze column bevat geen beleggingsadvies. Verder kunnen eventueel gesuggereerde adviezen niet voor bepaalde beleggers van toepassing zijn. Opvolging van adviezen dient in samenspraak met een deskundige beleggingsadviseur.
Sten Lemmens
|