Beleggers waren onder de indruk van de resultaten van ‘Black Friday’. De dag na Thanksgiving start traditiegetrouw het feestseizoen en trekken alle Amerikanen op koopjesjacht. Een record van 226 miljoen kopers diende zich aan bij winkels en websites om te profiteren van aanbiedingen. De National Retail Federation kwam tot een procentuele stijging van 9%. Kopers gaven gemiddeld $398 uit tegenover $365 vorig jaar.

Het wordt steeds duidelijker dat het in de VS economisch gezien beter gaat dan deze zomer werd verwacht. Er is een gematigde economische groei (2% in het derde kwartaal op jaarbasis), de burgers zijn gematigd positief, de werkloosheid blijft hoog, maar daalt licht.

Steunpakket voor Italië?

In Europa hadden beleggers eens te maken met geruchten die positief waren voor de koersen. Het IMF zou Italië een steunpakket willen toezeggen van 600 miljard euro. De Italiaanse krant La Stampa kwam met het bericht, maar het werd maandag ook al weer ontkend door het IMF. Toch bleef het sentiment positief ondanks berichten dat kredietbeoordelaar Moody’s wellicht van plan is om de kredietwaardigheid van alle Europese landen te verlagen, omdat ze allemaal te leiden hebben van de Europese kredietcrisis en allemaal vleugellam rondfladderen.

Een ander gerucht ging over de gezamenlijke uitgifte van een Europese obligatie door de sterkste Europese landen, die met een AAA-rating, nl Duitsland, Nederland, Luxemburg, Finland, Frankrijk en Oostenrijk. Die zouden dan met de opbrengst de arme Europese landen kunnen steunen.

Europese obligaties

Dit plan was een variant op het al eerder geopperde plan om euro-obligaties (eurobonds) uit te geven. Het principe is dat Europese landen niet zelf meer staatsobligaties uitgeven, maar dat alleen de EU nog een staatsobligatie uitgeeft. Op die manier kan niet meer tegen een afzonderlijk land worden gespeculeerd, maar alleen tegen de gehele EU. Daardoor zal de rente van deze obligaties laag zijn en een gemiddelde zijn tussen de hoge rentes die gevraagd worden voor staatsobligaties van de zuidelijke probleemlanden en de lage rentes van de noordelijke landen. Als geheel zal de rente lager zijn dan nu en zal ieder land uit de eurozone profiteren.

Het plan van euro-obligaties biedt mijns inziens een goed uitgangspunt om speculatie tegen te gaan en de rente te drukken. Tot nog toe is het bezwaar van Duitsland en andere rijke landen dat zij meer rente gaan betalen. Daarin hebben ze gelijk, zoals de plannen tot nu toe zijn gepresenteerd. Het plan is nog niet compleet, want aan het bezwaar van de Duitsers zou tegemoet kunnen worden gekomen door een verrekening te maken naar ieder lidstaat toe, afhankelijk van zijn kredietwaardigheid.

De truc is dat aan de voorkant, naar de financiële markten, er slechts één loket is, de Europese obligatie. Maar aan de achterkant – buiten het bereik van de financiële markten - kan voor elk land een verrekeningsfactor worden bepaald waartegen wordt afgerekend. Voordeel voor ieder land is dat ze per saldo een lagere rente betalen als dat er geen Europese obligatie zou zijn. En de noordelijke landen zouden nauwelijks meer betalen dan ze nu doen.

Ook positief was dat de ECB nog steeds staatsobligaties opkoopt van probleemlanden. Vorige week werd voor 8,5 miljard euro opgekocht.

Europese problemen blijven

Ondanks het optimisme, is er nog steeds geen oplossing voor de Europese schuldencrisis. Er staat weer een nieuwe top gepland op 8 december en komend weekend is er een ontmoeting met president Obama. Politici moeten toch eens de knoop doorhakken. Het gaat al lang niet meer om Griekenland. Door al het politieke onvermogen, lijkt het of geheel Europa in gevaar is. Maar dat is helemaal niet zo. Het voornaamste probleem is dat de rente oploopt op staatsobligaties. Maar dat is niet het probleem, dat is het gevolg van de geringe daadkracht van politici. Als uiteindelijk échte beslissingen worden genomen en financiële markten kunnen daar niet omheen, dan zal de rente weer dalen.

De afgelopen maand is de beurs sterk gedaald. Desondanks zijn er bij Easyinvest op dit moment veel meer koopwaardige fondsen dan een maand geleden. Er treedt nl. technisch herstel op. Tot eind oktober was er een sterk herstel vanaf het dieptepunt van eind september. Dat werd echter gevolgd door een sterke daling in de laatste twee weken. Maar vooral de defensieve fondsen hebben weinig verloren.

Op kritisch punt aanbeland

Het lijkt erop of beurzen op een beslissend punt zijn gekomen. Als Europese regeringsleiders een oplossing bedenken voor de Europese schuldencrisis, dan kunnen koersen sterk stijgen, geholpen door de Amerikaanse veerkracht, sterke bedrijfsresultaten en sterk gedaalde koersen. Lukt het de regeringsleiders niet om met een oplossing te komen, dan zal het pessimisme weer de overhand krijgen en zullen beleggers weer in de ban raken van het nieuws dat gedomineerd wordt door afwaarderingen, gesteggel van regeringsleiders en speculatie over het failliet gaan van Europese landen. Niemand kan voorspellen waar het dan op uitdraait. Maar ik sluit me liever aan bij de optimisten. Iemand moet toch die gordiaanse knoop kunnen ontrafelen?