Ruim een jaar lang was de AEX gestegen, van 199 punten op 9 maart 2009 naar een stand van 357 punten op 26 april. Maar daarna zakte de AEX in. Ondanks steeds betere onderliggende factoren lukte het niet meer om de weg omhoog te vinden.
Positieve economische groei in veel landen kon de index niet hoger zetten. Ook een stabilisatie van de werkloosheid in de VS op 9,6% hielp niet. De banengroei was onvoldoende om het onbehagen van Amerikanen te verminderen. Zelfs positieve geluiden van de woningmarkt konden de beurzen niet opbeuren. Sinds de bodem in maart 2009 stegen huizenprijzen in de grote steden in de VS met 6,9%. Ook de huizenverkopen trokken sinds het dieptepunt in augustus 2010 weer aan.
Ook de steeds betere bedrijfscijfers over het tweede en derde kwartaal hadden geen resultaat. De winst van S&P 500-bedrijven over het derde kwartaal ligt bijna 30% hoger als in dezelfde periode vorig jaar. Desondanks bleef de beurs alleen zijdelings bewegen.
Fed grijpt in met QE2
Ben Bernanke, voorzitter van de Fed, zag de bui al hangen. De hogere werkloosheid en matige economische groei vergrootten de kans de op een dubbele dip van de economie. Als niets het afwachtende sentiment kon verbreken dan moest er met de botte bijl worden gehakt. Dat was de geboorte van QE2, deel 2 van ‘Quantative Easing'.
Woensdag werd bekend dat de Fed een nieuw opkoopprogramma start van staatsleningen bij banken en andere grote financiële instellingen ter waarde van $600 miljard. De Fed gaat elke maand voor $75 miljard aan Amerikaanse staatsleningen van banken kopen en zorgt op die manier voor meer liquiditeit in de markt. Dat maakt lenen goedkoper en heeft een positieve uitwerking op de winst van bedrijven. Bovendien wordt door deze Fed-actie de dollar goedkoper. Gisteren was de euro 1,42 dollar waard. Begin juni stond de doller nog op 1,20. Een lage dollar is goed voor de Amerikaanse export. Bovendien neemt de schuldenlast in het buitenland daardoor af.
Vorige week heb ik uitgelegd hoe QE2 werkt. Klik hier om de column te lezen.
Beurzen positief
Beurzen reageerden positief op het QE2-plan, hoewel er vanuit de landen, zoals China, flinke kritiek was op de plannen. Met honderden miljarden aan Amerikaanse schulden in dollars, ziet China de waarde daarvan niet graag dalen. De AEX steeg donderdag 2% tot een stand van 345 punten. Ook vrijdag staat de AEX-index hoger. De Dow Jones won donderdag 2% en staat nu op 11.434 punten. Dat is inmiddels 2% boven de hoogste stand van 11.205 punten die op 26 april werd behaald. In Azië won de Japanse Nikkei 5% in twee dagen. De Chinese Hang Seng zette de opmars van dit jaar gewoon door en staat dit jaar al op een winst van 12%.
Werkloosheidscijfers
QE2 kan het breekijzer worden om de rally die eind april vastliep weer vlot te trekken. Maar essentieel daarvoor is een verbetering van de werkloosheidscijfers. Nog veel te veel Amerikanen zitten zonder werk. Tezamen met de flink afgenomen waarde van het eigen huis, zorgt dat voor terughoudendheid bij de consumentenuitgaven. Een verbetering van de werkgelegenheid zou dus zeer wenselijk zijn en positief zijn voor een verdere beursstijging.
De officiële werkloosheidscijfers over oktober worden vrijdag gepresenteerd. De verwachting is een gelijkblijvend werkloosheidspercentage van 9,6%. Maar nog belangrijker is de vraag of nieuwe banen worden geschapen. Vorige maand verdwenen in de VS 95.000 banen. Van het aantal verdwenen banen werd 77.000 veroorzaakt door het aflopen van het tijdelijke arbeidscontract van volkstellers. Veel banen verdwenen bij de overheid. In de private sector kwamen er 64.000 banen bij. Ook over oktober wordt weer een gering aantal van 50.000 nieuwe banen verwacht. Dat is te weinig voor echt optimisme.
Beursrally
Maar de cijfers zouden deze maand wel eens voor een verrassing kunnen zorgen. Salarisstrookverwerker ADP telde vorige maand een verlies van 2.000 banen, maar zag in oktober het aantal banen onverwacht sterk met 43.000 toenemen. Als het officiële werkloosheidscijfer ook zou verrassen, als de banengroei boven 100.000 zou uitkomen, dan is een echte eindejaarsrally bijna onafwendbaar. Dan zijn alle factoren positief. Niet alleen worden de economische factoren steeds positiever, komen de bedrijfswinsten weer op pijl, is de huizenmarkt het dieptepunt gepasseerd, zorgt QE2 zorgt voor een extra impuls voor de Amerikaanse economie en dus voor de wereldeconomie, maar ook neemt de werkgelegenheid dan toe. Veel positiever kunnen de omstandigheden dan niet worden voor een beursrally.
Martin Plooi
Martin Plooi
|