Zelfs als je niets van beleggen weet, dan weet je toch de betekenis van het woord ‘internet-bubble’. Het slaat op de gigantische koersstijgingen die optraden tegen het eind van de jaren negentig van de vorige eeuw.

In die tijd brak het gebruik van internet door bij het grote publiek. In hoog tempo werden nieuwe toepassingen bedacht en in de markt gezet. Internet-servicebedrijven, website-bouwers, hardware- en software-bedrijven beleefden gouden tijden. Een nieuwe manier van waarderen kwam in zwang: niet meer kijken naar koers-winstverhouding, maar naar koers-omzetverhouding. Immers, het was zaak om eerst een zo groot mogelijk deel van de internet-markt te bezetten. Daarna volgde de winst vanzelf.

Uiteindelijk spatte de internet-bubble in 2001 uit elkaar. Tot aan de dag van vandaag zijn koersen niet hersteld van deze klap.

Huizenmarkt-bubble

Om de economische groei te stutten, werd na het uiteenspatten van de internet-bubble in de VS de rente drastisch verlaagd. Eind 2000 stond de rente in de VS op 6,5%, eind 2001 op 1,75%. Uiteindelijk zou de rente dalen tot slechts 1%. Hoewel op deze manier een crisis werd voorkomen, werd de basis gelegd voor een nieuwe bubble: de huizenmarkt-bubble. Met de lage rente kon namelijk voor een laag bedrag een hoge hypotheek worden afgesloten. Daardoor begon de vastgoedmarkt te groeien. De financiering was door de lage rente en de stijgende huizenprijzen geen probleem. De VS beleefde 5 jaren van ‘booming’ huizenmarkt. Totdat de vraag naar olie en grondstoffen door opkomende markten zoals China en India in 2004 sterk begon toe te nemen. De streefprijs voor een vat ruwe olie, die door de OPEC lange tijd was vastgesteld op 20 dollar, bleek niet te handhaven. De sterke vraag naar metalen zoals koper, nikkel, ijzer, aluminium deed de prijzen verdubbelen. Het gevolg was een hogere inflatie. Dat kon alleen worden beteugeld door een hogere rente.

Vanaf de zomer van 2004 werd de rente in de VS langzaam verhoogd. Eind 2004 tot 2,25%. Een jaar later was de rente al 4,25%. De vraag naar olie en grondstoffen was echter niet verminderd en de inflatie bleef te hoog. De hogere rente had ook een ander nadeel: hypotheken werden steeds duurder. Voorlopig was dat nog geen probleem, want de huizenprijzen stegen nog steeds en hypotheken waren gemakkelijk te krijgen.

Kredietcrisis

Eind 2006 was de rente in de VS gestegen tot 5,25%. Banken zagen de groei op de huizenmarkt afnemen en verzonnen agressieve verkooptechnieken om toch maar iedereen aan een hypotheek te krijgen. In 2007 ging het echter mis. Aan de stijging van de huizenprijzen kwam een eind. De steeds maar toenemende hypotheekrente begon zijn tol te eisen. Het aantal mensen dat de hypotheek niet meer kon betalen nam toe evenals het aantal huisuitzettingen. Het gevolg was de hypotheekcrisis, die nu in maart 2008 nog steeds voortduurt.

Door de hypotheekcrisis is de economische groei aangetast. Mensen zijn onzeker geworden en geven minder snel geld uit aan duurzame goederen. In de VS wordt sterk rekening gehouden met een recessie. Dat betekent een negatieve groei. Aangezien de VS de grootverbruikers van de wereld zijn verwachten veel andere landen minder export naar de VS en dus ook een lagere economische groei.

Afnemende economische groei, hoge olieprijs?

Bij een afnemende groei van de wereldmarkten verwacht je een afnemende vraag naar grondstoffen. En een afnemende vraag resulteert in lagere prijzen. Maar het vreemde is dat er nog steeds geen daling van de grondstoffenprijzen valt te bespeuren. Integendeel: de prijs van bijvoorbeeld een vat ruwe olie is op het hoogste niveau ooit beland: 110 dollar. De prijs van veel metalen staat eveneens op een hoog niveau. Mijnbouwbedrijven doen het al sinds 2004 zeer goed.

Voor de hoge prijzen zijn twee mogelijke oorzaken aan te wijzen: A) er is nog steeds genoeg vraag. Dat zou kunnen betekenen dat de opkomende markten de lagere vraag uit de ontwikkelde markten opvullen of dat het met de economische teruggang in de ontwikkelde markten wel meevalt. De angst voor recessie zou dan wellicht ongegrond zijn. B) er is werkelijk sprake van lagere groei. Dat zou betekenen dat de prijzen ten onrechte zo hoog zijn en het risico vergroten op een correctie in de nabije toekomst.

Aangezien de kredietcrisis voor veel onzekerheid heeft gezorgd onder consumenten en ook uit cijfers blijkt dat minder wordt uitgegeven aan bijvoorbeeld duurzame goederen en bouwmaterialen, neem ik aan dat er echt wel sprake zal zijn van minder economische groei. Omdat de opkomende markten slechts 25% van de wereldeconomie voor hun rekening nemen, lijkt het aannemelijk dat ze de verminderde vraag naar grondstoffen niet volledig kunnen opvangen.