De werkloosheid hangt nauw samen met het economisch klimaat. Wanneer het slecht gaat met de economie, is dat dus vrij snel terug te zien in het werkloosheidscijfer. Gedurende de afgelopen decennia heeft Nederland een aantal periodes gekend waarin de werkloosheid plotseling steeg. Dit heeft telkens een andere aanleiding gehad. Dit artikel geeft een globaal overzicht.

Jaren ‘60

In de periode 1960-1965 was er een ernstig tekort aan arbeidskrachten. Oorzaak hiervan was het feit dat honderdduizenden hoogopgeleide Nederlanders in de jaren daarvoor geëmigreerd waren naar onder andere Canada en Australië. Om het tekort aan arbeidskrachten op te lossen werd besloten gastarbeiders uit het Middellandse Zeegebied aan te trekken.

Jaren ‘70

Met de oliecrisis in 1973 werd een periode van verhoogde werkloosheid ingeleid. Een tijd lang werd een groot gedeelte van het probleem versluierd doordat mensen soepel tot de WAO werden toegelaten. Er werden maatregelen genomen om door middel van loonmatiging de economie te bevorderen. Daarnaast werd getracht de werkgelegenheid beter te verdelen door middel van arbeidstijdverkorting (de zogenaamde ATV-dagen). Door middel van de VUT-regeling (Vervroegde Uittreding) werd de pensioengerechtigde leeftijd verlaagd. Dit werd gezien als methode om banen vrij te maken voor de jongere generatie.

Jaren ‘80

In de jaren tachtig leidde een ernstige wereldwijde economische crisis tot een ongekend hoge werkloosheid in de jaren 1983/1984. Over drie maanden werd er een gemiddelde van 639.000 werklozen gehaald in de periode tussen november 1983 tot en met januari 1984.

Vanaf 2000

Het aantal geregistreerde werklozen bedroeg volgens cijfers van het CBS in het laatste kwartaal van 2004 312.000. Het CWI hanteert een andere definitie van werkloosheid dan het CBS, omdat het CWI spreekt van ‘niet-werkende werkzoekenden’. Volgens het CWI bedroeg het aantal werklozen (of: niet-werkende werkzoekenden) eind 2004 9,2% van de beroepsbevolking, namelijk: 692.200.

Kredietcrisis

De financiële crisis die ontstond in 2007 kan ertoe bijdragen dat wereldwijd gezien het aantal werklozen met in totaal twintig miljoen zal toenemen. Schattingen van de internationale arbeidsorganisatie ILO hebben dat laten zien. Afhankelijk van de impact van de crisis op de reële economie kan het cijfer zelfs nog hoger uitvallen. Door faillissementen zijn bij banken wereldwijd al duizenden banen verdwenen en daar zal het volgens de ILO niet bij blijven. Alle sectoren van de wereldeconomie zullen de gevolgen van de financiële crisis voelen.