Op het gebied van beleggingsfondsen gaat het spreekwoord ‘goedkoop is duurkoop’ niet altijd op. Dure fondsen leveren niet per se hoge rendementen. In de top 5 van dure beleggingsfondsen van 2008 van BeursGorilla wist er maar één in de plus te blijven. Dat terwijl de fondsen met de laagste kosten vorig jaar aanzienlijk beter presteerden.

In het onderzoek van BeursGorilla werden veertig populaire beleggingsfondsen onderzocht op beheerkosten. Deze kosten zijn erg belangrijk, omdat ze het rendement van de belegger afromen. Man Investments Diversified Markets EU was het duurste fonds met beheerkosten van 3% per jaar. In een reactie zegt directeur Willem Johannesma van Man Investments: “Wij zijn een ander type beleggingsfonds dan de andere fondsen in dit rijtje. Als managed future fonds zijn we niet goedkoop, maar ook niet duur. We hebben hier 100 man in dienst voor één fonds.” Bovendien moet er volgens Johannesma niet naar de kosten gekeken geworden maar naar het rendement. “Wij hebben in 2008 een rendement gehaald van 32,9% en dat is na aftrek van de kosten.” Daarmee is het fonds niet alleen het duurste, maar ook het best presterende van de door BeursGorilla onderzochte fondsen. De andere ‘dure’ fondsen deden het minder goed. Het East Capital Russian Fund was zelfs het slechtst presterende beleggingsfonds van alle onderzochte fondsen.

Opvallend is dat de ‘goedkope fondsen’ aanzienlijk beter presteren. Van deze fondsen wisten er twee een positief rendement te scoren over 2008. In het lijstje met goedkope beleggingsfondsen staan drie obligatiefondsen. Dit zijn de fondsen van Robeco, Rorento en ABN Amro. Volgens Joop van Vlerken van BeursGorilla.nl is dat wel te verklaren. “Obligaties hebben in 2008 beter gerendeerd dan aandelen. Bovendien leveren obligatiefondsen niet zoveel werk op voor de fondsbeheerders en daarom zijn ze goedkoper.” Het goedkoopste fonds, Vanguard Global Stock Index Fund, is een zogenaamde indextracker. “Ook daar heeft een fondsbeheerder weinig werk aan”, aldus Van Vlerken.

Top 5 Duurste beleggingsfondsen

De beheerkosten voor de door BeursGorilla onderzochte beleggingsfondsen liepen sterk uiteen. Het duurste fonds (Man AHL Diversified Markets EU, 3%) was qua beheerkosten tien keer duurder dan het goedkoopste fonds (Vanguard Global Stock Index Fund, 0,29%). De meeste fondsen zaten echter in de range 1%-2%. Fondsen met hoge kosten zorgen niet automatisch voor hoger rendement en andersom geldt dat ook. BeursGorilla adviseert beleggers niet alleen naar rendement, maar ook naar de kosten van een fonds te kijken. De beheerkosten lijken misschien laag, maar in een verliesjaar zoals 2008 is eigenlijk elke procent er één te veel.

BeursGorilla heeft beheerkosten van beleggingsfondsen vergeleken, maar er zitten nog veel meer kosten in beleggingsfondsen. Zo berekenen verschillende fondsen ook aan- en verkoopkosten en hanteren sommige van de onderzochte fondsen een performance fee. Ook deze kosten verminderen het rendement van beleggers. Doordat elk beleggingsfonds een andere kostenstructuur hanteert, zijn ze moeilijk te vergelijken. Alleen de beheerkosten hanteren ze allemaal. Om de kostenstructuur van beleggingsfondsen duidelijker te maken is enkele jaren geleden het Total Expense Ratio (totale kosten als percentage van het belegde vermogen) geïntroduceerd, maar ook deze berekening heeft haar beperkingen. Zo hanteren sommige beleggingsfondsen afwijkende boekjaren en verschillen de voorwaarden voor het Total Expense Ratio van land tot land.