Toen Nouriel Roubini op 7 september 2006 zijn collega-economen toesprak op een congres van het IMF was er nog niets aan de hand. Er was geen sprake van inflatie of significante werkloosheid. Toch waarschuwde de econoom toen al voor een diepe recessie als gevolg van problemen op de Amerikaanse hypotheekmarkt.
De doemdenker werd toen met veel scepsis ontvangen. Het leverde hem zelfs zijn bijnaam Dr. Doom op. Roubini stond namelijk bekend als een raspessimist, een zogenaamde ‘permabear', iemand die gelooft dat de bearmarkt permanent is. Niemand besteedde dan ook veel aandacht aan de voorspellingen van de econoom.
Serieus genomen Een jaar later was dat anders. De subprimecrisis was toen al in alle hevigheid losgebarsten. En Roubini sprak weer op het congres van het IMF. Hij voorspelde grote problemen voor financiële instellingen. Die zouden als gevolg van de hypotheekcrisis grote afschrijvingen moeten doen en hierdoor problemen krijgen met hun solvabiliteit. Alweer sloeg Roubini de spijker op zijn kop en deze keer werd er niet meer om hem gelachen. “In 2006 vond iedereen hem een gek, in 2007 was hij een profeet”, aldus IMF-econoom Prakash Loungani.
Skeptisch Ook later, in het begin van 2008, toen verschillende economen zeiden dat de crisis voorbij was, bleef Roubini skeptisch. De algemene consensus was dat de zakenbanken van Wall Street de crisis wel zouden overleven. Dr. Doom dacht daar anders over, hij zei in februari 2008 dat één of meer banken zouden omvallen. Binnen zes weken werd het eerste slachtoffer zichtbaar: Bear Sterns.
Stuiptrekking Zelfs na de val van Bear Sterns leek de economie weer even tekenen van herstel te vertonen. Maar volgens Roubini was dit niet meer dan een stuiptrekking. Hij hield vast aan zijn nachtmerriescenario van een golf van faillissementen, instortende vastgoed- en huizenmarkten en het faillissement van een nationale bank die tot paniek zou leiden bij beleggers.
Recessie Inmiddels zijn de meeste ‘voorspellingen' van Dr. Doom uitgekomen en is hij veranderd van een wat obscure econoom in een veelgezocht spreker op economische congressen. Het aanvankelijke ongeloof van zijn collega's kan Roubini makkelijk verklaren. Economen zijn, zo is gebleken uit onderzoek, heel slecht in het voorspellen van economische recessies. Bij 60 verschillende nationale recessies in de jaren '90 kon 97% van de economen de recessie een jaar van tevoren niet aan zien komen.
Maatregelen Roubini was een voorstander van de maatregelen die de Fed en de Amerikaanse overheid het afgelopen jaar hebben genomen. Zoals het verlagen van de rente, het pompen van geld in de economie en het op gang proberen te brengen van de kapitaalmarkt. Maar dit is volgens hem slechts symptoombestrijding. Het onderliggende probleem is volgens Dr. Doom de schuldenverslaving van de Amerikanen. Het gaat volgens hem allang niet meer alleen om de hypotheken. Het gaat ook om creditcards, studentenleningen, overheids- en bedrijfsschulden.
Einde van een imperium “ Onze leningen worden voor een groot deel gefinancierd door Rusland, China en de golfstaten. En dat zijn rivalen, geen bondgenoten”, aldus Dr. Doom. Hij verwacht dat Amerika de financiële crisis wel te boven zal komen, maar dat het land een andere rol zal krijgen in de wereld. “Dit zou wel eens het begin van het einde van de Amerikaanse heerschappij kunnen zijn”, aldus de raspessimist.
Joop van Vlerken
|