Via het Triodos Fair Share Fund hebben investeerders de kans om het midden en kleinbedrijf in arme landen van de grond te helpen krijgen. Marilou van Golstein Brouwers is fondsmanager en kent de economische omstandigheden in de meest arme regio’s van de wereld goed. Haar organisatie financiert onder meer microfinancieringsbanken in Peru, Ecuador, Bolivia en Nicaragua.

 

Volgens Van Golstein Brouwers dragen de huidige politieke veranderingen in Zuid-Amerika eraan bij dat een algemeen beeld schetsen lastig is: “De onderlinge verschillen in Latijns-Amerika zijn groot, het is daarom lastig om iets in algemene zin te zeggen. Brazilië is een land, bijvoorbeeld, waar de macro-economische cijfers goed zijn, maar de inkomensverschillen blijven erg groot. Hierdoor profiteert een aanzienlijk deel van de bevolking niet van de economische groeiontwikkeling. Dat is iets waar wij vanuit het Triodos Fair Share Fund en vergelijkbare Triodos fondsen nadrukkelijk naar kijken als wij een land analyseren: wat gebeurt er bij groei met de onderlaag van de bevolking? Deze mensen zie je niet terug in de macrogegevens.”

 

“Niettemin is het opvallend om te zien dat een land als Brazilië nauwelijks iets doet aan microfinanciering. Voor de onderkant van de samenleving is de bancaire wereld te weinig ontwikkeld. In Peru is microfinanciering bijvoorbeeld wel heel goed ontwikkeld. Dat heeft te maken met de keuzes van de regering. In Peru koos men een aantal jaren terug bewust voor een regulering van de microfinancieringssector waardoor het aanbod van microfinanciering daar nu vrij divers en goed ontwikkeld is. Dit stimuleert dan weer de ontwikkeling van  kleine bedrijfjes omdat zij de behoefte zagen. Door een goed opgestelde wetgeving is er nu een breed scala aan financiële instellingen. Bij een aantal van deze instellingen is Triodos Fair Share Fund als financier betrokken.”

 

Van Golstein Brouwers acht een al te populistische, linkse regering dan ook niet overal wenselijk voor haar werk op het vlak van microfinanciering: “Ik heb de indruk dat juist vanwege de linkse regering in Brazilië men hele andere maatregelen getroffen heeft om aan de armen tegemoet te komen. Zo kent men daar geldelijke bijdrages voor families, die daar tegenover moeten stellen dat ze hun kind naar school moeten sturen. Op zich een prima sociaal plan, maar het stimuleert niet de bedrijvigheid of ondernemingsgeest.”

 

“Uiteindelijk zal economische ontwikkeling moeten komen van een sterke middenstand. Je begint de steun vaak wel aan de onderkant, en niet iedereen is een goede ondernemer en anderen zoeken dus gewoon werk. De werkgelegenheid moet in onze ogen komen van het midden en kleinbedrijf. Het middenkader is overigens ook voor de democratische ontwikkeling van een land essentieel.”

 

De verlinksing is volgens Van Golstein Brouwers een logisch gevolg van het verleden: “Ik kan goed begrijpen dat die tendensen er zijn, juist vanwege de grote ongelijkheid in Zuid-Amerika. Dat moet veranderen. Wat er gebeurt in een land als Bolivia, waar veel van de grondstoffen en de rechten op mining min of meer weggegeven zijn aan buitenlandse bedrijven, is logisch. Door dergelijke zaken vindt exploitatie van zo'n land plaats, waarbij de bevolking eigenlijk zelfs nauwelijks iets van de economische  ontwikkelingen merkt. Dat men daartegen in opstand komt en dat er wat aan gedaan moet worden, is duidelijk en uiteindelijk alleen maar goed.”

 

“Bij hoe men vervolgens handelt, kun je soms vraagtekens plaatsen. In Latijns-Amerika zijn de vooruitzichten op langere termijn wat dat betreft in het ene land wat gezonder dan in het andere. Van de aanpak van Chavez in Venezuela ben ik bijvoorbeeld geen voorstander. Peru is een ander uiterste, terwijl Evo Morales in Bolivia wat dat betreft ertussen in zit. Maar dat men probeert de opbrengsten ten goede te laten komen aan de lokale bevolking is een uitstekende zaak. Daarnaast is soms een betere spreiding van eigendomsrechten van land nodig.”

 

De culturele afkeer van lenen aan armen in links Latijns-Amerika bemoeilijkt soms het werk van de microfinanciers ter plaatse, merkt de Triodos Bank -manager: “Voor de sector microfinanciering zijn landen met een populistische linkse regering soms tamelijk ontoegankelijk. Regeringsleiders hebben soms de neiging in te willen grijpen in de marktwerking van microfinanciering door renteplafonds op te leggen. Soms is ook het uitgangspunt dat je armen niets moet lenen, maar hen giften moet geven, zoals bij Chavez. Dan krijg je een soort paternalistische tendens waarmee de mensen uiteindelijk niet geholpen zijn. Uiteindelijk is het belangrijker dat je het midden en kleinbedrijf in zo'n land van de grond krijgt en stimuleert door middel van een goedwerkend, economisch-financieel systeem. De giften van Chavez helpen mensen alleen op korte termijn.”