De Europese Centrale Bank zal donderdag de rente waarschijnlijk niet verlagen, hoewel het risico voor deflatie volgens verschillende economen op de loer ligt. De ECB handhaaft dus waarschijnlijk de rente op 2%, maar er wordt wel al gesproken over verdere renteverlagingen later dit voorjaar naar 1%.
De inflatie neemt sinds juli van het vorige jaar snel af. Toen bedroeg de inflatie nog 4%, die is inmiddels weggezakt naar 1,1%. De inflatie daalt daarmee veel sterker dan werd gedacht. In december bedroeg de inflatie nog 1,6%. De rente is sinds oktober door de ECB verlaagd van 4,25 naar 2%. Eerder was de ECB bang om de rente te verlagen, want dat zou inflatie in de hand werken. Inmiddels moet de Europese toezichthouder eerder bang zijn voor het omgekeerde, namelijk deflatie.
Deflatie Maar volgens Jean Claude Trichet, voorzitter van de ECB, hoeft Europa nog niet bang te zijn voor deflatie. Hij erkent dat de inflatie afneemt, maar ziet geen risico voor deflatie. Deflatie treed op wanneer de prijzen van producten dalen. Hierdoor stellen consumenten hun uitkopen uit, want misschien dalen de prijzen nog wel verder. Dit leidt tot een spiraal waarin de vraag daalt en het aanbod toeneemt. Hierdoor kunnen bedrijven in de problemen komen, omdat ze hun producten tegen steeds lagere prijzen af moeten zetten. Het risico van deflatie is in Europa kleiner dan in de VS, omdat de lonen hier over het algemeen niet dalen in tijden van recessie. Hierdoor kunnen producenten hun prijzen niet verlagen, omdat de loonkosten hoog blijven.
Bestedingen Deflatie kan gunstig lijken, de prijzen gaan immers omlaag, maar is dat uiteindelijk niet. Een recessie kan erdoor versterkt worden, omdat consumenten hun bestedingen uitstellen. Bovendien wordt de reële rente hoger, omdat geld meer waard wordt en dus de aflossingen van leningen hoger worden. De meeste economen zijn van mening dat deflatie te allen tijde voorkomen moet worden. Vooral in Amerika is men bang voor deflatie, omdat de economische depressie in de jaren '30 ook gepaard ging met sterke deflatie.
Renteverlaging De meeste economen denken dat de ECB de rente in maart pas zal verlagen tot 1,5% en later dit voorjaar tot 1%. Deze renteverlagingen stimuleren als het goed is de economie en kunnen deflatie voorkomen. In de Verenigde Staten heeft de Federal Reserve, de rente eind vorig jaar al verlaagd tot een bandbreedte van 0 tot 0,5%. De ECB verlaagt de rente voorzichtig, omdat bij snelle renteverlaging het rentewapen snel uitgespeeld is. In maart komt de ECB met nieuwe ramingen voor economie en inflatie. Dan zal de Europese toezichthouder waarschijnlijk wel overgaan tot renteverlaging om de economie te stimuleren.
Joop van Vlerken
|