De aandelenrally, die begon op 9 maart 2009, liep door tot eind april 2010. Koersen herstelden in die periode sterk van de verliezen uit 2008. Zo steeg de AEX van 199 punten op 9 maart 2009 tot 357 punten op 26 april 2010. Dat is een winst van 79%. Ook de Dow Jones steeg in die periode sterk, van 6.547 tot 11.205 punten, een winst van 71%. Andere beurzen lieten een vergelijkbaar beeld zien.
Die winst werd gevoed door meer optimisme over het economisch herstel. Beleggers lopen altijd een half jaar vooruit op de economische werkelijkheid en anticipeerden op de winstverbetering van banken en verwachte verbetering van vroeg-cyclische sectoren.
Dat optimisme liep door tot april 2010. Maar toen brak het optimisme vanwege de Europese schuldencrisis, die aantoonde dat ongebreidelde stimuleringsmaatregelen ook hogere schulden veroorzaakten, en de daarop volgende angst voor een dubbele dip van de economie.
Sinds april zijn de koersen enkele keren sterk teruggezakt. De AEX kwam al enkele keren dicht bij de 300 puntengrens en de Dow Jones zakte onder de 10.000 puntengrens.
Inmiddels is de angst voor een dubbele dip afgevlakt, staat de AEX op 338 punten en de Dow Jones op 10.600 punten. Al vijf maanden is de richting van de markt vooral zijdelings gericht.
Omhoog of omlaag?
De vraag is of de beurs verder omhoog gaat, of dat we nogmaals omlaag gaan. Vergelijken we het herstel van deze crisis met de vorige crisis van 2002, en nemen we aan dat het herstel vanaf 2009 analoog zal verlopen aan het herstel van 2003, dan kunnen we na het sterke herstel in 2009 een rustpauze verwachten in 2010 en vervolgens een sterk herstel in 2011 t/m 2013. Voor beleggers die voor de langere termijn willen beleggen, zijn de huidige koersen een goede instapmogelijkheid.
Technisch gezien is er weinig houvast. Indices van Westerse beurzen bewegen rond het 200-daags gemiddelde. De trend is van stijgend gegaan naar horizontaal. Technisch analisten tekenen hun lijntjes vooral in een horizontale trechtervorm. Er is evenveel kans voor een uitbraak naar boven als naar beneden.
Kijken we naar fundamentele factoren, dan is duidelijk dat de wereldeconomie weer aan het groeien is. De Aziatische economieën floreren al alsof er nooit een crisis is geweest en behalen een economische groei van 6 tot 9%. De West-Europese markten kampen nog steeds met de naweeën van de ingestorte huizenmarkt, hoge werkloosheid en terughoudendheid bij banken.
Desondanks groeide de Westerse economie in de eerste helft van 2010 met 2,5% op jaarbasis, en wordt voor de tweede helft van het jaar een economische groei verwacht van 1,5%. Ook voor volgend jaar wordt groei verwacht. Economische groei resulteert eerder in stijgende koersen dan in dalende koersen. In mijn artikel Kans op dubbele dip wordt kleiner heb ik een groot aantal positieve economische factoren opgesomd.
Werkgelegenheid
Belangrijkste struikelblok voor verder herstel van de aandelenbeurzen is de werkloosheid. Deze blijft onverminderd hoog in de VS. Zolang de werkgelegenheid niet verbetert, blijven consumenten gereserveerd, en zullen de consumentenbestedingen weinig groeien.
Rekening houdende met de aantrekkende economie, die gepaard gaat met stijgende export en import, kan het haast niet anders dat bedrijven in de nabije toekomst weer werknemers gaan aantrekken. Het werkloosheidscijfer over augustus viel beleggers mee, en was de oorzaak van de recente stijging van de aandelenbeurzen. De uitzendbranche ziet inmiddels de toekomst weer rooskleuriger tegemoet en in de VS hadden een half miljoen werklozen zich in augustus weer laten inschrijven als werkzoekende. De cijfers over de maanden tot het einde van het jaar zouden wel eens mee kunnen vallen en kunnen leiden tot een nieuwe rally op de aandelenbeurzen.
Beurs verder omhoog
Concluderend lijkt de kans groter op een verder herstel van de aandelenmarkten dan op een verdere daling. Na de flinke winst op de aandelenbeurzen in 2009 en het begin van 2010, is het niet meer dan normaal dat een periode van stabilisatie volgt, waarin koersen weinig bewegen. De kans is echter groot dat de markt daarna gewoon weer verder stijgt, geholpen door gestage economische groei, economische steunmaatregelen, een verbetering van de werkgelegenheid, een herstel van de woningmarkt, continue groei van de opkomende markten en verder optimisme van consumenten.
Martin Plooi
|