Meer dan een jaar geleden begon de kredietcrisis in de Verenigde Staten als hypotheekcrisis. Inmiddels is het een globaal probleem dat de wereldeconomie aantast. Is de kredietcrisis bijna afgelopen of zitten we nog even met de gevolgen?
Nederland lijkt tot nu toe redelijk weg te komen met de kredietcrisis. De vier grootste financiële instellingen van Nederland (ING, Fortis, Rabobank en Aegon) lijden flinke verliezen. Maar vergeleken met wat er in de Verenigde Staten (VS) en in het Verenigd Koninkrijk (VK) gebeurt, zijn de verliezen minimaal. RBS, UBS en verschillende Amerikaanse zakenbanken kampen met verliezen van tientallen miljarden. De Nederlandse financials kloppen zich nu op de borst, omdat ze relatief weinig last hebben van de crisis. Toch loopt de schade ook hier in de miljarden.
Verlies Toch is het niet allemaal rozengeur en maneschijn. Fortis moest het eerste halfjaar 591 miljoen verlies incasseren en 6,5 miljard aan herwaarderingen inboeken (waarvan 3,1 miljard zeker gerelateerd is aan de crisis). ING verloor rechtstreeks 99 miljoen en 2,56 miljard aan kredietcrisis gerelateerde herwaarderingen (van de bijna 10 miljard euro totale herwaardering). Rabobank verloor 526 miljoen euro (inclusief herwaarderingen) en herwaardeerde voor 788 miljoen euro. Aegon verloor 98 miljoen en deed een herwaardering van 664 miljoen euro.
Nederland De reden dat de Nederlandse banken minder zware verliezen hebben geleden is redelijk eenvoudig. Ze hebben simpelweg minder risico genomen. Dat levert normaal minder rendement op, maar in dit geval heeft het goed uitgepakt. De kredietcrisis is nog niet afgelopen. In augustus werd bekend dat de kredietcrisis een tweede ronde ingaat. Naast de subprime-hypotheken, komen nu ook mensen uit de hogere hypotheeksegmenten in de problemen. De kredietcrisis zou hierdoor nog langer kunnen voortduren.
Crisis Volgens vooraanstaande economen zal de huidige crisis niet zo hard gevoeld worden als in de jaren dertig. Dit komt vooral door de bereidheid van overheden om banken en consumenten te ondersteunen. Maar wereldwijd is de kredietcrisis wel voelbaar. In ons land dalen de huizenprijzen niet, maar in het VK, de VS en Azië wel. Het is moeilijker voor bedrijven om investeringskapitaal te verzamelen en het publiek consumeert minder, omdat het slecht lijkt te gaan met de economie. Ook de inflatie in de VS en de EU is te hoog. En doordat het slecht gaat met de economie is het voor centrale banken niet mogelijk om de rente te verhogen, omdat anders de economie verder stagneert.
Consumeren Het lijkt erop dat we nu afgestraft worden voor twee decennia lang consumeren, spenderen en lenen. Dat geldt niet alleen voor consumenten, maar ook voor banken. Banken lieten hun risicomanagement verslappen, omdat ze meer winsten wilden behalen. De roep vanuit de politiek om meer en strenger toezicht op banken is terecht, maar lijkt te laat te komen.
Verloop De meeste economen verwachten dat de kredietcrisis nog niet afgelopen is. De verwachting is dat we er in ieder geval tot ver in 2009 last van kunnen hebben, onder meer door de vertraagde effecten voor de economie. Het verloop van de kredietcrisis is moeilijk te voorspellen, omdat het de eerste keer is dat zoiets gebeurt.
Joop van Vlerken
|