Achtergrond & Opinie
Jan willem nijkamp
De eindeloze schuldcreatie 18-3-2008
De westerse economieën maken sinds mensenheugenis periodes van zowel hoog- als laagconjunctuur door. Sinds de Tweede Wereldoorlog is daar echter enige verandering in gekomen. Voordien waren de neergaande bewegingen buitengewoon hevig. De we...

De westerse economieën maken sinds mensenheugenis periodes van zowel hoog- als laagconjunctuur door. Sinds de Tweede Wereldoorlog is daar echter enige verandering in gekomen. Voordien waren de neergaande bewegingen buitengewoon hevig. De werkloosheidsuitkeringen hadden nog bij lange na niet het niveau van tegenwoordig en spaarders kenden toen nog niet de bescherming die zij heden ten dage genieten.

 

De in een hoogconjunctuur ontstane financiële excessen werden in een daaropvolgende economische laagconjunctuur genadeloos uit het financiële systeem verwijderd. Zodoende kon iedere daarop volgende expansie weer beginnen met een schone lei, dat wil zeggen met gezonde balansen en een lage schuldenlast. De ingrijpende gevolgen van de “Grote Depressie” uit de jaren ´30 van de vorige eeuw – massawerkloosheid, gierende inflatie uitlopend op een desastreus verlopen grootschalig militair conflict – hebben de overheden echter doen inzien dat men de economie niet langer aan zijn lot kon overlaten. De laissez-faire politiek werd doodverklaard. De economische theorie van de toonaangevende econoom John Maynard Keynes inspireerde de overheden om in de economie te gaan ingrijpen met zogenaamd anticyclisch beleid om daarmee de gevolgen van een recessie of depressie te verzachten.

 

Toen eenmaal duidelijk was hoe de scherpte van een economische neergang kon worden afgezwakt betekende dat tevens het einde van het gezondmakingsproces dat voorheen met deze recessies gepaard ging.  De financiële markten werden niet langer aan hun lot over gelaten en de overheden gingen de economie sturen via de rente en de belastingen.  Natuurlijk ontstonden er nog steeds excessen tijdens de hausseperiodes maar de “natuurlijke” schoonmaak ervan na afloop bleef uit waardoor de balansen stelselmatig verslechterden en de schuldcreatie toenam. Elke nieuwe economische opleving ving aan met een hoger schuldenniveau en meer onevenwichtigheden dan de vorige hausse.

 

Deze stijgende schuldenlast droeg er tevens toe bij dat de financiële consequenties van een schoonmaak steeds verder toenamen. De belangen het bestaande systeem tegen elke prijs te laten voortbestaan werden steeds groter. Men kon de markten eenvoudig niet meer aan hun lot over laten. De gevolgen zouden desastreus zijn. Voor de autoriteiten werd het dus steeds belangrijker de economie iedere keer weer te reanimeren en zodoende de noodzakelijke aanpassing langs natuurlijke weg te voorkomen. En hiervoor gebruikten ze ieder beschikbaar middel. De op volle toeren draaiende geldpers werd erg populair.

 

De technobubble van eind jaren ´90 was een van de grootste luchtbellen op de beurs uit de moderne tijd en het uiteenspatten ervan zou een verwoestend effect kunnen hebben. Bang voor een desastreuze deflatie zoals in Japan  zetten de centrale banken en de overheden alles op alles om de economie weer tot leven te blazen. De centrale bank van de VS verlaagde de rente zelfs tot 1 % met een zakkende dollar als gevolg. De overheid verlaagde de belastingen met als resultaat een van de mildste recessies uit de geschiedenis. Het was echter slechts uitstel van executie. Er ontstond een nieuwe luchtbel op de huizenmarkt, de kredietverstrekking explodeerde en een spectaculaire hausse in riskante beleggingen kwam op gang. Het fundament voor de huidige kredietcrisis was gelegd. We weten inmiddels wat de gevolgen zijn: een instortende huizenmarkt, turbulentie op de beurzen en het gevaar van omvallende banken.

 

Ook nu halen de autoriteiten weer alles uit de kast om de gevolgen van een recessie zoveel mogelijk te verzachten. Er vinden regelmatig enorme kapitaalinjecties en kredietverstrekkingen plaats teneinde het wankelende bankwezen overeind te houden. De twijfel op de markten neemt toe of het de autoriteiten deze keer opnieuw gaat lukken het financiële systeem in leven te houden door de bankbiljettenpers eindeloos te laten draaien. De afgelopen 50 jaar was er telkens de vrees dat de grens van deze eindeloze schuldcreatie was bereikt. Iedere keer bleek deze vrees ongegrond en herstelde de economie zich vervolgens weer. Zelfs al steeg de verhouding tussen de hoeveelheid uitstaande schuld en de hoogte van het nationaal inkomen steeds verder. Deze kredietgroei lijkt toch eens tegen een grens aan te moeten lopen. Is deze inmiddels bereikt? Eigenlijk zou het wel eens gezond zijn wanneer de autoriteiten de markten net als vroeger weer aan hun lot zouden overlaten. Het zou een enorme hoeveelheid rotzooi opruimen en uiteindelijk tot een veel gezonder financieel systeem leiden. Maar hoe gezond ook, het zal niet gebeuren. De gevolgen op de korte termijn zouden desastreus zijn.
 


Jan-willem Nijkamp



Stem / voeg toe:

nujij.nl ekudos msn-reporter  delecious.com digg google 

rss-feed
 


Gratis nieuwsbrief ontvangen? klik hier





INDICES     VALUTA
stijgers STIJGERS
AMG 6.28 5.60%
Brunel 32.98 4.04%
Heijmans 5.66 3.93%
Nieuwe Steen 6.84 3.64%
dalers DALERS
PostNL 2.58 -1.75%
Wolters Kluw 12.11 -0.86%
Air France-K 3.47 -0.74%
USG 5.51 -0.42%
Streaming koersen: AEX, AMX, AScX
Brand New Day: Pensioen? Zelf doen!
SynVest German RealEstate Fund 7,4%
Investeer nú in de nieuwe oorlogsfilm (Jan Smit)!
Beleg € 12.500,- in film met 220% aftrek en mogelijk meer dan 28%* rendement verwacht bij IB 52%. Meer »
Volg automatisch de Trendscore portefeuille
Met uw eigen account: Beleggen vanaf 5.000,- en zeer lage transactiekosten! Meer »
spaarrente HOOGSTE SPAARRENTE
Spaarrekening   Max. Informatie
SNS Bank positief 4.75 %
NIBC Direct positief 4.30 %
SNS Bank positief 4.00 %
WestlandUtrecht positief 4.00 %
Reaal positief 4.00 %
Toon alle spaarrekeningen »
BELEGGINGSKANSEN
In de rubriek "Beleggingskansen" laat BeursGorilla een beleggingsprofessional aan het woord. Die vertelt u waar de beleggingskansen van dit moment liggen.
Ronald Doeswijk 8-5-2012
Ronald Doeswijk Ronald Doeswijk is hoofdstrateeg bij Robeco.
Als hoofdstrateeg is hij verantwoordelijk voor de economische visie en de visie van de vermogensbeheerder op de financiële markten.
Tjerk Smelt 14-12-2011
Tjerk Smelt Tjerk Smelt is oprichter van Helder Vermogensbeheer.
Daarnaast is hij senior vermogensbeheerder bij DCA-Vermogensbeheer, een vermogensbeheerder gericht op Agrarisch Nederland.
Meer Beleggingskansen >>
BEURSGORILLA NIEUWSBRIEF
Altijd op de hoogte zijn? Selecteer dan nu welke
gratis nieuwsbrieven u wilt ontvangen en meld u aan!
BeursGorilla Daily
BeursGorilla Week Bulletin
BeursGorilla Weekagenda
BeursGorilla Koopadviezen
BeursGorilla Dossier
Naam
E-mail
An error occurred on the server when processing the URL. Please contact the system administrator.

If you are the system administrator please click here to find out more about this error.