De film Blood Diamond bracht de term 'bloeddiamanten' bekendheid onder een groot publiek. In de diamantsector zelf is het probleem echter al goeddeels als passé bekend. Volgens Ger de Bruijn van Atelier De Bruijn (voorzitter Vereniging Goud- en Zilversmeden) is dankzij het Kimberley Process de markt op orde: “Ik denk dat met 99 procent van alle diamanten die vandaag worden verhandeld niets mis is.”
Bloed- of conflictdiamanten zijn diamanten die worden gewonnen in oorlogsgebieden en worden verkocht ter ondersteuning van deze conflicten. Meestal zijn de mijnwerkers in dergelijke situaties kinderen of slaven. Om te voorkomen dat deze misdaden beloond zouden blijven worden, belegde de diamantindustrie in 2000 met vertegenwoordigers van 35 landen een beraad om de handel in conflictdiamanten aan te pakken. Het overleg vond plaats bij de diamantmijn Kimberley in Zuid-Afrika.
Kimberley Process
“Met name in de jaren '90 werd de burgeroorlog in Sierra Leone gefinancierd door bloeddiamanten”, aldus Ger de Bruijn. “Rebellen namen de mijnen in handen en begonnen, vaak met kinderen, te zoeken naar diamanten. Daarmee werd de strijd bekostigd. Ook uit Kongo en Ivoorkust kwamen bloeddiamanten. De internationale diamantindustrie heeft daarop een certificeringsysteem opgezet voor alle ruwe diamanten. Landen die geen lid zijn van het zogenoemde Kimberley Proces mogen niet handelen met lidstaten en alleen diamanten met een herkomstcertificaat van de overheid mogen verhandeld worden.”
Volgens De Bruijn zijn door het Kimberley Process momenteel verreweg de meeste diamanten 'schoon': “Ik denk dat zo'n 99 procent van alle diamanten op de markt schoon is. Niet alleen zijn de conflicten geluwd; de certificering werkt gewoon goed, omdat zonder overheidsdocument geen enkele handelaar nog diamanten afneemt.” Momenteel zijn 43 landen en economische regio’s waaronder de EU bij het proces betrokken op het gebied van productie, export en import. Het Kimberley Proces wordt vanuit Canada aangestuurd en jaarlijks wordt overleg gevoerd over de gang van zaken.
Afrika
De Bruijn meent bovendien dat Afrika, waar de bloeddiamanten ontstonden, niet langer de voornaamste vindplaats is voor het hardste natuurlijk materiaal op aarde: “Australië en Rusland zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor de jaarproductie Afrika is niet meer de machtigste speler in het geheel. De mijnen en vindplaatsen van diamanten in Afrika slinken." Ger de Bruijn is sieraadontwerper / goudsmid en voorzitter van de Vereniging Goud- en Zilversmeden.
In Afrika worden onder meer diamanten gevonden in de landen in het westen van Sub-Saharan Afrika en aan de kust van Namibië en het aangrenzende kustgebied van Zuid-Afrika. In die gebieden liggen diamanten enkele meters onder het aardoppervlak. Deze gebieden zijn alleen toegankelijk voor medewerkers van de win-operatie. Daarnaast spoelt een deel van de diamanten de Atlantische Oceaan in. Zogenaamde diamantvissers pikken deze op in opdracht van het bedrijf De Beers uit Londen, wat een belangrijke stad is voor de diamanthandel. Antwerpen is echter nog steeds de belangrijkste doorvoerhaven; zo’n 80 procent van alle ruwe diamanten gaat door de Sinjorenstad.
Cornelis van Zutven
|