Beleggers verwachten dat de Fed op de volgende bijeenkomst, die op 3 november wordt gehouden, plannen bekend zal maken voor een tweede ronde van monetaire verruiming, in het Engels ‘Quantative Easying' genoemd. De eerste ronde van QE vond plaats in 2008. Toen stortte de kredietverlening van banken in, en kocht de Amerikaanse overheid voor grote bedragen staatsleningen van de banken, zodat de banken weer konden beschikken over liquiditeit.
Rente bijna nul, economische groei laag
In reactie op de kredietcrisis en de daarop volgende economische crisis, hebben veel overheden in 2008 de rente tot bijna nul teruggebracht in de hoop dat een lage rente het voor bedrijven gemakkelijk maakt om geld te lenen om te investeren.
Desondanks blijft de economische groei te laag en de werkloosheid te hoog. Gewoonlijk stijgt de economische groei na een grote economische crisis in het hersteljaar boven 6%. In de VS is de economische groei op dit moment echter veel lager. In het tweede kwartaal kwam de groei uit op 1,6% op jaarbasis.
Ook de werkloosheid blijft hoog. Over september bedroeg het werkloosheidspercentage 9,6%. Het aantal nieuwe banen neemt maar langzaam toe. In de private sector in september met maar 64.000. Vandaar de vele berichten over een ‘dubbele dip' van de economie.
Inflatie te laag
Een ander probleem is dat de inflatie te laag dreigt te worden door de lage economische groei. Bedrijven verlagen dan hun prijzen om klanten te trekken, waardoor de inflatie die gemiddeld 2% per jaar bedraagt, steeds lager wordt. De inflatie kan zelfs omslaan in deflatie, een situatie waarbij goederen steeds goedkoper worden en de consument aankopen daarom uitstelt. De economie is dus gebaat bij een gemiddelde inflatie van 2%. Dat wakkert de kooplust aan en heeft als positief neveneffect dat de schuldenlast tegenover andere valuta wordt verlaagd.
De Fed is door de gebruikelijke munitie heen om de economie te stimuleren. De rente is al gedaald tot een waarde tussen 0 en 0,25% en banken kunnen bijna gratis lenen bij de Fed.
Quantative Easing
Daarom gooit de Fed het nu over een andere boeg. Ben Bernanke, voorzitter van de Fed, roept al enige weken dat extra stimuleringsmaatregelen in de maak zijn, en dat het enige struikelblok nog het bepalen van de hoogte van het stimuleringsbedrag is. Door die aankondigen alleen al, is één doel van de Fed bereikt: een lagere dollar. Dat is goed voor de export. Sinds begin juni is de waarde van de dollar tegenover de euro gezakt van 1,20 naar 1,40.
Maar dat is nog niet genoeg. Daarom wordt een tweede ronde van ‘Quantative Easing' verwacht ter waarde van $500 tot $1.000 miljard dollar. De Fed creëert dit geld ‘ex nihilo', oftewel ‘uit het niets'. Men kan zeggen dat extra dollars worden gedrukt, maar eigenlijk wordt er gewoon extra geld op de rekening gezet. Met dit geld worden voornamelijk veilige beleggingen zoals staatsleningen en eerste klas bedrijfsobligaties gekocht van banken, pensioenfondsen en andere financiële instellingen. De banken krijgen op een snelle manier veel meer reserves en dus ook veel meer geld om uit te lenen. Er komt dus veel meer geld in omloop in de economie.
Wat zijn de voordelen?
Omdat de overheid obligaties gaat kopen, stijgt de koers, waardoor obligaties in waarde toenemen. Dat zorgt in eerste instantie voor winst bij obligatiebeleggers.
Banken lenen het geld uit. Aangezien banken maar 7% reserve hoeve aan te houden, kan voor een bedrag dat veertien keer groter is dan het QE-bedrag worden uitgeleend. Bedrijven kunnen zo goedkoper lenen en banken maken winst. De bedrijfsinvesteringen nemen toe en bedrijven kunnen sneller groeien. De omzet en winst nemen toe. Dat leidt tot hogere koersen en meer dividend, waardoor de aandelenbelegger ook winst maakt.
Iedereen die belegt gaat meer rendement maken en een deel van dat rendement wordt uitgegeven. De economische groei neemt toe. Er ontstaat meer vraag naar producten, meer druk op de arbeidsmarkt, waardoor uiteindelijk de inflatie gaat toenemen. En daar is het de Fed om te doen, want inflatiecontrole is het voornaamste doel van de Fed.
Zijn er ook nadelen?
Als het uiteindelijke doel van QE2 bereikt wordt en de inflatie gaat toenemen, is dat slecht nieuws voor obligatiebeleggers in staatsobligaties. Een obligatie met een rente van 2,5% tegenover een inflatie van 2% levert nauwelijks nog iets op. Bovendien zal de koers van bestaande staatsobligaties snel dalen als de rente van nieuwe obligaties gaat stijgen, omdat beleggers een hogere vergoeding willen door de hogere inflatie. Vandaar dat Bill Gross, topman van Pimco, de grootste beleggingsmaatschappij in obligaties, de regeling omschrijft als een pyramidespel, een ‘Fonzie scheme'.
Spannende week
Beleggers zullen volgende week dus zeer geïnteresseerd zijn in de uitkomst van het Fed-overleg. In de markt is al een QE2 ingecalculeerd. Komt de Fed toch niet met een QE2, dan zullen beleggers teleurgesteld zijn. Is de QE2 slechts $500 miljard dan zal er ook teleurstelling zijn. Ik verwacht dat beleggers vanaf $700 miljard optimistisch zullen reageren. In de maanden daarna zal QE2 geïmplementeerd worden en zullen de positieve effecten in de economie zichtbaar worden. Het beleggingslandschap kan vanaf volgende week dus flink positiever worden. Wellicht wordt QE2 dan het middel om het zijdelings koerspatroon eindelijk te doorbreken. We zullen het zien!
Martin Plooi
|
KOERSEN
STIJGERS
DALERS
HOOGSTE SPAARRENTE
