De goede verkoopresultaten van Amerikaanse winkelketens op ‘Black Friday' en ‘Cyber Monday' waren begin van de week de motor van de beursstijging. Daardoor steeg de Dow Jones van 11.300 punten op vrijdag naar 11.600 op dinsdag. Maar op woensdag kwam het totaal onverwachte bericht dat een aantal centrale banken in een gezamenlijke actie de tarieven waartegen de Europese Centrale Bank dollars kan lenen met een half procent verlaagden. De ECB kan daardoor weer goedkoper de Europese banken van dollars voorzien. Indirect wordt zo de liquiditeitspositie van de banken versterkt. Deze stap was zeer welkom voor de banken, omdat ze steeds meer problemen hadden om de aankoop van dollars te financieren. De interbancaire tarieven waren flink opgelopen. Opnieuw werden weifelende politici gered door de centrale banken.
Beurs stijgt met 4%
Beurzen over de gehele wereld stegen woensdag met 4%. De Dow Jones zette de opmars voort en steeg van 11.300 punten op dinsdag tot boven de 12.020 punten op donderdag. In vier handelsdagen steeg de Dow met 6%.
De AEX steeg van 274 punten vorige week vrijdag naar 301 punten intraday deze vrijdag. Een stijging van bijna 10%. De in de vorige maand sterkst gedaalde fondsen, behoorden nu tot de sterkte stijgers. Arcelor Mittal steeg 22% in slechts één week, maar staat desondanks op een verlies van 49% in 2011. PostNL en TNTExpress wonnen 16%, maar staan dit jaar op een verlies van 72% resp. 41%. Daarna kwam TomTom, ING, Corio, Aperam en Randstad met winsten boven 13%. Onderaan bungelden Ahold met een winst van 5,4%, ASML (+5,9%), Shell (+6,5%), KPN (+6,5%), Reed Elsevier (+6,5%) en Unilever (+6,8%). Maar de koers van deze fondsen is dit jaar meestal gestegen. Ahold -0,5%, ASML +1,9%, Shell +6,3%, KPN -12,5%, Reed Elsevier -2,9% en Unilever +7,9%.
Positief economisch nieuws uit de VS
De positieve stemming werd vooral bepaald door goed economisch nieuws uit de VS. Daar steeg het consumentenvertrouwen in november, zoals gemeten door de Conference Board, tot het hoogste niveau sinds juli. In oktober stond het cijfer nog op 40,9 maar in november was het gestegen tot 56 punten, terwijl analisten een stand van 44 hadden voorzien. Het consumentenvertrouwen, zoals gemeten door de universiteit van Michigan, steeg van 60,9 in oktober tot 64,1 in november.
Ook was er goed nieuws over de werkgelegenheid in de VS. Salarisstrookverwerker ADP zag het aantal banen in de private sector in november toenemen met 206.000 banen tegenover 130.000 banen in oktober. Het was de sterkste toename dit jaar. Dat belooft wat voor het officiële banencijfer dat vandaag wordt gepubliceerd. President Obama heeft enkele maanden geleden de werkgelegenheid als speerpunt van zijn binnenlands beleid benoemd. Vorige maand kwam het werkloosheidspercentage uit op 9% en kwamen er 104.000 banen in de private sector bij. Omdat de overheid al maanden bezig is om mensen te ontslaan, verdwenen er daar 34.000 banen en kwam de totale toename uit op 80.000. De plannen van Obama, gecombineerd met het goede cijfer van ADP, zou vanmiddag voor een verrassing kunnen zorgen. Dat optimisme was in ieder geval de reden waarom de Dow Jones donderdag nauwelijks zakte. Beleggers verwachten meer.
De ISM inkoopmanagersindex steeg van 50,8 in oktober tot 52,7 in november. Een cijfer boven 50 geeft groei aan.
Uit de VS komen voorlopig voornamelijk goede economische cijfers. Het vertrouwen onder burgers neemt toe - de autoverkopen lagen dit jaar 50% hoger als vorig jaar -, de productie neemt toe en de VS kan voorlopig ontsnappen aan het negativisme dat Europa is binnengedrongen.
Recessie in Europa
Daar wordt voor het derde en vierde kwartaal een krimp van de economie verwacht. De Griekse schuldencrisis heeft zich – althans in de beleving van beleggers en consumenten – uitgebreid over geheel Europa. In feite is er met de meeste Europese landen niets aan de hand. OK, ze hebben schulden, maar elk land – ook de VS – heeft schulden. De meeste landen hebben een begrotingstekort van enkele procenten, maar veel andere landen hebben ook zo'n begrotingstekort – ook de VS. Europa heeft voornamelijk het probleem dat iedereen zich er zo op heeft gefixeerd. Daardoor zijn speculanten zich er ook in gaan vastbijten en – erger – hebben gespeculeerd op een escalatie.
Alle Europese landen – ook de sterke – willen opeens bezuinigen en vernietigen zo de onluikende economische groei in de knop. De VS doet het anders en probeert eerst de economie te stimuleren en gaat daarna bezuinigen. Van de kredietbeoordelaars hebben ze nog tot 2013 het voordeel van de twijfel gekregen.
Als die fixatie op de Europese schuldenproblematiek verdwijnt, dan zal blijken dat er veel minder problemen zijn dan het lijkt. Dat de fixatie op de problemen vermindert, bleek deze week al. Ondanks afwaarderingen van veel grote banken, ondanks dreiging dat de gehele EU zal worden afgewaardeerd, stegen de koersen toch. Helaas staan er weer nieuwe bijeenkomsten gepland voor de ‘leiders' van de EU, waarin oplossingen worden gezocht voor de problemen. Een toespraak van de Franse premier Sarkozy werd in ieder geval positief ontvangen. Hij pleitte voor strengere regels om begrotingsdiscipline af te dwingen.
De AEX is weer door de 300 punten geschoten. Veel (technisch) analisten die op basis van onverklaarbare redeneringen de AEX al naar 200 punten zagen gaan, hebben voorlopig ongelijk gekregen. Er is zelfs een nieuwe – hogere – bodem gezet.
Als politici in de EU zo verstandig zijn om de aankondiging van ‘de allesomvattende oplossing' minder prominent te declareren en te komen met echte oplossingen, dan kan de beurs echt herstellen. De VS neemt ons wederom bij de hand.
Martin Plooi
|